فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٠

Coherency

Categorical statement

Categorical statement

قضيّهء حملى

Categorical syllogism

Categorical syllogism

قياس اقترانى حملى

Category

Category

مقوله

Certitude

Certitude

يقين

Circle

Circle

دور ، دور فاسد .

Circular definition

Circular definition

تعريف دورى ، تعريف شىء به نفس .

Circular reasoning

Circular reasoning

استدلال دورى ، مصادرهء به مطلوب

Class

Class

طبقه

Classifiction

Classifiction

طبقه‌بندى

براى طبقه‌بندى بايد ابتدا افراد جزيى را كه داراى اوصاف ذاتى مشترك باشند ، در ذيل يك نوع جاى داد . و اين‌گونه انواع كه بر فراز افراد قرار دارند ، و مستقيما به آنها تقسيم مىشوند ، انواع

( infimae species )

( infimae species )

ناميده مىشوند . سافل

سپس با سير صعودى يعنى سير از اخصّ به اعمّ ،

( proximum

( proximum

نوع سافل را در ذيل جنس قريب

genus )

genus )

قرار مىدهيم و آن جنس قريب را در

ذيل جنسى كه اعمّ از آنست . و اين سير الاعمّ فالاعمّ را همچنان ادامه مىدهيم تا به جنس عالى

( Summum genus )

( Summum genus )

برسيم . در اينجا است كه

ديگر حركت متوقف مىشود . يعنى جنس عالى پايان حركت است . و ديگر وراى آن جنسى نيست .

حال اگر در خلاف اين جهت سير كنيم ، يعنى جنس الاجناس را نقطهء آغاز حركت قرار دهيم ، و به نحو الاخصّ فالاخصّ به طرف پايين بياييم ، اين عمل تقسيم ناميده مىشود . طبقه‌بندى و تقسيم به خوبى با شجرهء فورفوريوس مشهود و مجسّم مىشود .

Coherence , Coherency

Coherence , Coherency

وصف تفكرى كه اجزاى آن كاملا صريح و هماهنگ و همساز باشد . يعنى تناقضى بين آن اجزاء نباشد . همسازى ، توافق ، سازگارى ، استحكام منطقى يك استدلال يا يك مكتب ، ارتباط ، انتظام ، انسجام ، اتّساق ، ضبط و ربط .

به معنى خاصتر وصف مجموعه‌اى از آگزيوم‌ها كه هيچ تناقضى بين آنها نباشد .

در ذيل فرهنگ لالاند چنين آمده است كه

Consistency

Consistency

صرفا عبارت از مطابقت فكر با

( to consist )

( to consist )

اصول خود است .

( R . B . Perry )

( R . B . Perry )

را نقل كرده‌و آنگاه نظر پرى

است مبنى بر اينكه در زبان انگليسى قوّت

Consistency

Consistency

كمتر از

Coherence

Coherence

يا

Coherency

Coherency

است .