فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٩

Categorical proposition

بيّن و بديهى است و احتياجى به اثبات ندارد ، و خود وسيلهء اثبات قضاياى ديگر است ، و غالبا به صورت جمع ( علوم متعارفه يا اصول متعارفه ) به كار مىرود . مانند علوم متعارفه‌اى كه در آغاز هندسهء اقليدسى براى تنبيه ذكر شده است . از قبيل اينكه « اگر از دو مقدار مساوى يك مقدار كم شود ، باز با هم مساوىاند » . به اين معنى

postulate

postulate

محدود ، ديگر شامل اصل موضوع

نمىشود .

2 - به معنى وسيع كلمه ، اصل موضوع را نيز در برمىگيرد . و امروز بيشتر اين معنى متداول است .

در اين صورت در حال جمع بايد به « مبادى علم » يا « مبانى علم » تعبير شود .

Axiomatic method

Axiomatic method

روش مبتنى بر مبادى . يعنى روشى كه در آن ابتدا با پذيرفتن تعدادى معيّن از علوم متعارفه و اصول موضوعه ، قوانين علمى را از آن استنتاج مىكنند .

نمونهء بارز آن علوم رياضى است .

B

B

B

B

آمدن اين حرف قبل از يك قياس ، نشان آنست

barbara

barbara

( يعنىكه آن قياس قابل تحويل به

ضرب اول از شكل اول ) است .

Baconien induction

Baconien induction

استقراء ناقص ، استقراء تعميم‌دهنده

Barbara

Barbara

نماد ( سمبل ) ضرب اول از شكل اول .

يعنى آن ضربى كه هم صغرايش موجبهء كليّه باشد ، و هم كبرايش . و چون نتيجه‌اش موجبهء كليه است ، از تمام ضروب اشرف است . به عبارت ديگر اين ضرب مثل اعلاى قياس است .

Begging the question

Begging the question

مصادرهء به مطلوب .

استدلال دورى ، اثبات شىء به نفس .

Biconditional

Biconditional

حاوى دو شرط ، داراى دو شرط ، دو شرطى .

C

C

Categorem

Categorem

در آغاز به معنى تهمت زدن و به ناروا اسناد دادن بوده است . و سپس به معنى تمامى آنچه به موضوع اسناد داده مىشود ، به كار رفته است .

( - attribute , predicate ) .

( - attribute , predicate ) .

Categorematic

Categorematic

هر لفظ كه بالاستقلال معنى داشته باشد ، و بنابراين شايستهء آن باشد كه موضوع يا محمول واقع شود .

Categorical proposition

Categorical proposition

قضيّهء حملى