فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٨

axiology

همراه با تهويل ، يعنى همراه با تهديد و تخويف و توسل به زور .

1 - نوعى مغالطه و آن حجّتى است كه بسبب مبتنى بودن بر آنچه خصم پذيرفته ، براى او الزام آور است . 2 - حجت مبتنى بر تشنيع گوينده .

نوعى مغالطه كه مبتنى است بر استرحام يعنى مظلوم‌نمايى و برانگيختن ترحّم .

نوعى مغالطه مبتنى بر برانگيختن احساسات عامهء مردم .

قبول ، ايقاع ، پذيرفتن ، صحّه گذاشتن ، اثبات يا نفى .

به نظر لالاند قلمرو معنى اين لفظ از قلمرو

( يعنى يقين يا اعتقاد جازم ) وسيعتر

است . و از گمانهاى ضعيف و اعتقادهاى سست تا اعتقاد جازم يعنى يقين كامل را شامل مىشود .

ايقاع ، حكم كردن به صدق يك قضيّه ( ايجابى يا سلبى ) .

قضيهء واقعى ، قضيّهء وقوعى ( يعنى قضيّه‌اى كه ذهن به وقوع آن يعنى فعليّت داشتن آن حكم مىكند بدون اينكه ضرورتى براى آن قائل باشد ) .

محمول

ولالاند توصيه مىكند كه بين

فرق گذاشته شود . اصطلاح نخستين

را به مواردى اختصاص دهيم كه محمول بوسيله

به موضوع اسناد داده شود ، وادات ربط

اصطلاح دوم را به معنى عامترى كه امروز منطقيان جديد به كار مىبرند . مثلا در قضيّهء « انسان پستاندار است » ، لفظ « پستاندار »

است ، در صورتى كه در قضيّهء

« انسان مىانديشد » ( كه اسناد بدون ادات ربط

است . است ) ، « مىانديشد »

اسناد ، حمل

قضيّه حملى

( مشتق ازمأخوذ از ريشهء يونانى

« 1 »

axios

كه به معنى ارزشمند و شايسته است ) .

1 - علم متعارف يا اصل متعارف و آن به معنى دقيق كلمه عبارتست از قضيّه‌اى كه به خودى خود

بمعنى علم ارزشها يا

( 1 ) . چنان كه امروز شناخت ارزشها است كه البته مراد ارزشهاى معنوى و اخلاقى است .