تناسب آيات ( فارسى ) — الصفحة ٩٢

5 - متماثل :

- إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَ نَراهُ قَرِيباً « 1 » * يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ « 2 » .

- كَلَّا إِنَّها لَظى * نَزَّاعَةً لِلشَّوى تَدْعُوا مَنْ أَدْبَرَ وَ تَوَلَّى * وَ جَمَعَ فَأَوْعى « 3 » .

4 - مرصع :

4 - مرصع :

« مرصع » آن است كه : هم در وزن و هم در حروف سجع موافق و متماثل باشند . و در عين حال ، كلمه‌ها از توافق در نظم و تأليف هم برخوردار باشند ؛ مانند قوله تعالى :

إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ * ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ « 4 » .

و : إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ * وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ « 5 » .

گفته‌اند : سورهء واقعه از نوع ترصيع است و در اواخر آن هم نوعى موازنه وجود دارد .

5 - متماثل :

5 - متماثل :

« متماثل » آن است كه : فواصل در وزن و در سجع و توازن و تأليف و عدد كلمه‌ها يعنى در همهء اين موارد با هم موافق و مانند هم باشند :

مانند قوله تعالى : وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ * وَ الصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ « 6 » .

و : وَ آتَيْناهُمَا الْكِتابَ الْمُسْتَبِينَ * وَ هَدَيْناهُمَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ « 7 » .

( 1 ) معارج : 6 - 7 . ( 2 ) معارج : 8 - 9 . ( 3 ) معارج : 18 . ( 4 ) غاشيه : 25 . ( 5 ) انفطار : 14 . ( 6 ) تكوير : 18 . ( 7 ) صافات : 118 .