تناسب آيات ( فارسى ) — الصفحة ١٦٧

نظر « بدر الدين زركشى »

آنان و خواسته‌هاى دلشان ، جدايى انداخته شد » .

همچنان‌كه خداى سبحان در سورهء « انعام » فرمود : فَقُطِعَ دابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ « 1 » .

« پس دنباله و نسل ستمگران قطع گرديد و حمد و سپاس تنها از آن پروردگار عالميان است » .

و آغاز و ابتداى سورهء حديد كه با تسبيح شروع شده است . مناسب با آخرين آيهء سورهء مباركهء « واقعه » است كه در ضمن آن ، امر به تسبيح و تنزيه اسم پروردگار با عظمت شده است « 2 » .

همچنين مانند سورهء مباركهء « بقره » كه با ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ « 3 » آغاز گشته كه اشاره به آيه اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ در سورهء حمد فرموده ؛ زيرا همين‌كه خواستار هدايت از درگاه ربوبى شدند ، در جواب آنان فرمود : ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ . . . .

و در مورد ارتباط سورهء مباركهء « فيل » و سورهء « قريش » خوب تأمل و تدبر بنما كه از شدت تناسب و ارتباط ميان آنها « اخفش » ادعا نموده كه اين دو « سوره » از جهت شدت اتّصال همانند اتّصال اركان آيهء فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَ حَزَناً « 4 » نسبت به يكديگر است .

و از لطايف و شگفتيهاى سورهء « كوثر » آن است كه مثل اينكه معادل و هم‌كفو سورهء « ماعون » كه پيش از آن واقع شده است ، مىباشد ؛ زيرا در سورهء

( 1 ) انعام : 45 : در اين آيه ، تناسب كامل ما بين « حمد » و قطع نسل ظالمان و ستمگران ، مشخص است . ( 2 ) اشاره به فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ كه نقطهء پايانى سورهء « واقعه » و سبّح للّه ما في السّموت و الارض كه آغاز سورهء حديد است ، مىباشد . ( 3 ) بقره : 1 . ( 4 ) قصص : 8 .