تفسير سوره مباركه حمد ( فارسى ) — الصفحة ٨٠
يوم الدين
يوم الدين
يوم الدين
يعنى روز جزاء در سورهء ذاريات آمده است ؛
« إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ * وَ إِنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ » ؛ « 1 »
آنچه به شما وعده داده مىشود راست است و دين ( روز جزا ) واقع خواهد شد .
يعنى جزا و پاداش كلّى كه خداوند خواهد داد ، در آن روز خواهد بود . پس دين به معناى جزاست ، و خداوند مالك ، صاحب و اختياردار روز جزاست .
اين مطلب تعرض به بت پرستى است ؛ زيرا مشركان بت‌هايى را براى خود ساخته و در برابر آنها تضرع مىكردند ، چنانچه در ابتداى سورهء زمر آمده است : از آنها سؤال مىشد چرا اين بت‌ها را عبادت مىكنيد ، در جواب مىگفتند : « ما نَعْبُدُهُمْ إِلّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى ؛ « 2 » ما اينها را عبادت مىكنيم تا اين كه ما را به درجهء قرب پروردگار برسانند » .
پس مشركان معتقد بودند كه اين بت‌ها تصرّف دارند ، هر چند خداوند اذنى نداده باشد ، در حالى كه ما چون اعتقاد داريم كه مالك و صاحب اختيار روز جزا ، ذات اقدس احديّت است ، پس گفته‌هاى مشركان بىارزش است ، البتّه مگر خود پروردگار افرادى را انتخاب كند كه نزد او مقرّب بوده و آنها را به ما معرفى نمايد ، چنانچه معرّفى اجمالى فرموده است :
« وَلايَشْفَعُونَ إِلّا لِمَنِ ارْتَضى » ؛ « 3 »
آنها شفاعت نمىكنند ، مگر براى كسى كه خداوند از او راضى است .
پس اجمالًا مىدانيم كه بدون اجازهء خدا و حول و قوهء او ، كسى جرأت و قدرت تصرّف در روز قيامت ندارد .
( 1 ) . ذاريات ( 51 ) آيات 5 - 6 . . ( 2 ) . زمر ( 39 ) آيهء 3 . . ( 3 ) . انبيا ( 21 ) آيهء 28 . .