فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — الصفحة ٦٨٢

مبادى حرمت

مبادى استحباب

مبادى استحباب

مقدمات و شروط جعل استحباب مبادى استحباب ، مقدماتى است كه سبب مىشود حكم استحباب براى موضوعى جعل گردد . اين مبادى عبارت است از :

1 . وجود مصلحت غير ملزمه در متعلق حكم ؛

2 . اراده غير اكيد مولا به ايجاد متعلق در خارج .

بنابراين ، وقتى مولا چيزى را تصور كرد و پس از بررسى تصديق نمود كه در آن مصلحتى غير ملزمه مصلحتى كه تحصيل آن واجب نيست مىباشد ، اراده غير شديد به ايجاد آن پيدا مىكند و اين سبب مىشود حكم استحباب را براى آن جعل كرده و آن را مستحب نمايد .

صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص ( 164 - 163 ) .

مبادى استعدادى

مبادى استعدادى

ر . ك : مبادى شأنى

مبادى اشتقاق

مبادى اشتقاق

ر . ك : مبادى مشتقات

مبادى اصول فقه

مبادى اصول فقه

مقدمات تصورى و تصديقى براى علم اصول فقه مبادى ، جمع مبدأ است ، و آن اسم زمان و مكان و نيز مصدر ميمى از بدء ، و به معناى آغاز كردن و مقدم داشتن مىباشد ، بنابراين ، مبادى اصول فقه به معناى يك سلسله تصورات و يا تصديقاتى است كه دانستن آنها مقدمه براى فراگيرى علم اصول است ، كه به اين مسائل در خود علم پرداخته نمىشود ، مانند : تعريف علم اصول ، و موضوع آن ، كه از مبادى تصورى مىباشد و يا مانند برخى از مباحث لفظى درباره وضع ، استعمال ، دلالت ، مشتق و غيره كه از مبادى تصديقى شمرده مىشود .

نكته :

برخى از مبادى علم اصول ، در كسب آگاهى بيشتر نسبت به مطالب اصولى مفيد است ، اما بعضى از مبادى به‌گونه‌اى است كه فراگيرى علم اصول به دانستن آنها بستگى دارد .

رشتى ، حبيب الله بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 3 .

فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص ( 7 - 6 ) .

بروجردى ، محمد ، مبانى حقوق اسلامى ( مختلف الاصول ) ، ص 4 .

مبادى اعتبارى

مبادى اعتبارى

مبادى قائم به اعتبار معتبر و فاقد واقعيت خارجى مبادى اعتبارى ، از مبادى مشتقات ، و به معناى مباديى است كه از امور اعتبارى و جعلى به شمار مىرود ؛ يعنى امورى كه در خارج نه ما به ازاء دارد و نه منشأ انتزاع ، و به صرف اعتبار معتبر ( اعتباركننده ) در عالم اعتبار موجود مىشود ، مانند :

ملكيت ، زوجيت ، حريت و غيره كه از امور اعتبارى در نزد عقلا شمرده مىشود .

محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 1 ، ص 120 .

مبادى انتزاعى

مبادى انتزاعى

ر . ك : مبادى اعتبارى

مبادى بالقوه

مبادى بالقوه

ر . ك : مبادى شأنى

مبادى تصديقى اصول فقه

مبادى تصديقى اصول فقه

مقدمات تصديقى براى علم اصول فقه مبادى تصديقى اصول فقه ، مقابل مبادى تصورى اصول فقه بوده و عبارت است از يك سلسله تصديقاتى كه دانستن آنها براى يادگيرى مسائل علم اصول فقه لازم است ، خواه اين مبادى ، كلامى باشد مانند : مباحث جبر و اختيار يا منطقى مانند اينكه آيا دلالت ، تابع اراده است يا تابع علم به وضع ؟ و يا نحوى .

نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 1 ، ص 27 .

رشتى ، حبيب الله بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 3 .

طباطبايى قمى ، تقى ، آراؤنا فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 233 .

خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 1 ، ص 42 .

مبادى تصورى اصول فقه

مبادى تصورى اصول فقه

مقدمات تصورى براى علم اصول فقه مبادى تصورى اصول فقه ، مقابل مبادى تصديقى اصول فقه بوده و به معناى يك سلسله تعاريف و تصوراتى است كه دانستن آنها براى يادگيرى علم اصول فقه ضرورت دارد ، مثل :

تعريف علم اصول و موضوع آن ، تعريف وضع ، حكم و غيره .

نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 1 ، ص 27 .

طباطبايى قمى ، تقى ، آراؤنا فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 233 .

خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 1 ، ص 42 .

مبادى جعلى

مبادى جعلى

ر . ك : مبادى اعتبارى

مبادى حرفه‌اى

مبادى حرفه‌اى

ر . ك : مبادى صناعى

مبادى حرمت

مبادى حرمت

شروط و مقدمات جعل حرمت براى موضوعى خاص مبادى حرمت ، از مقدماتى است كه سبب مىشود حكم حرمت براى موضوعى جعل گردد . اين مبادى عبارت است از :

1 . وجود مفسده ملزمه در متعلق حكم ؛