فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — الصفحة ٥٩٣

عنوان اعتبارى

عناصر عادت

عناصر عادت

اركان تشكيل‌دهنده عرف عناصر عادت ، به معناى اركان تشكيل‌دهنده آن است .

عادت اگر فردى باشد عناصر آن عبارت است از :

1 . عمل ، كه شامل قول و رفتار است ؛

2 . تكرار عمل به‌طور مستمر ؛

3 . تكرار عمل به‌طور ناخودآگاه .

ولى اگر عادت جمعى باشد عناصرى دارد كه در مستند « عناصر عرف » بيان شده است .

نيز ر . ك : عناصر عرف .

محمدى ، ابو الحسن ، مبانى استنباط حقوق اسلامى يا اصول فقه ، ص 254 .

زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 2 ، ص 828 .

عناصر عرف

عناصر عرف

اركان تشكيل‌دهنده عرف عناصر عرف ، همان اركان اصلى سازنده عرف است .

درباره شمار عناصر سازنده عرف چند ديدگاه وجود دارد ، اما بيشتر اصولىها چهار عنصر را برشمرده‌اند كه عبارت است از :

1 . عمل معين ؛

2 . تكرار عمل به وسيله گروه معين ؛

3 . احراز تكرار عمل از سوى اكثر يا عموم مردم يك كشور يا منطقه معين ؛

4 . ارادى بودن تكرار عمل در عرف و نشأت گرفته از تشخيص حسن و قبح يا درك سود و زيان ، نه فطرى و غريزى بودن آن .

منصورى ، خليل رضا ، نظرية العرف و دورها فى عملية الاستنباط ، ص 54 .

جعفرى لنگرودى ، محمد جعفر ، دانشنامه حقوقى ، ج 2 ، ص 59 .

جعفرى لنگرودى ، محمد جعفر ، مقدمه عمومى علم حقوق ، ص 50 .

محمدى ، ابو الحسن ، مبانى استنباط حقوق اسلامى يا اصول فقه ، ص 251 .

جناتى ، محمد ابراهيم ، منابع اجتهاد ( از ديدگاه مذاهب اسلامى ) ، ص 391 و 395 .

عناصر قياس

عناصر قياس

ر . ك : اركان قياس

عناوين

عناوين

ر . ك : عنوان و معنون

عناوين اشتقاقى

عناوين اشتقاقى

ر . ك : عنوان اشتقاقى

عناوين اعتبارى

عناوين اعتبارى

ر . ك : عنوان اعتبارى

عناوين انتزاعى

عناوين انتزاعى

ر . ك : عنوان انتزاعى

عناوين اولى

عناوين اولى

ر . ك : عنوان اولى

عناوين تعليلى

عناوين تعليلى

ر . ك : عنوان تعليلى

عناوين تقييدى

عناوين تقييدى

ر . ك : عنوان تقييدى

عناوين توليدى

عناوين توليدى

ر . ك : عنوان توليدى

عناوين ثانوى

عناوين ثانوى

ر . ك : عنوان ثانوى

عناوين خارج محمول

عناوين خارج محمول

ر . ك : عنوان خارج محمول

عناوين ذاتى

عناوين ذاتى

ر . ك : عنوان ذاتى

عناوين غير مستقل

عناوين غير مستقل

ر . ك : عنوان غير مستقل

عناوين قصدى

عناوين قصدى

ر . ك : عنوان قصدى

عناوين متأصله

عناوين متأصله

ر . ك : عنوان ذاتى

عناوين محمول بالضميمه

عناوين محمول بالضميمه

ر . ك : عنوان محمول بالضميمه

عناوين مستقل

عناوين مستقل

ر . ك : عنوان مستقل

[ عنوان ]

[ عنوان ]

عنوان اشتقاقى

عنوان اشتقاقى

وصف محمول بر ذات به اعتبار اتصاف آن به مبدأ اشتقاق عنوان اشتقاقى ، وصفى است كه بر ذات ، به اعتبار اتصاف آن به مبدأ اشتقاق ، حمل مىگردد ، مانند : عنوان طويل ( بلندقامت ) ، عالم و عادل كه بر ذات حمل مىشود ، به اعتبار اتصاف ذات به مبدأ اشتقاق آنها ؛ يعنى طول ، علم و عدالت .

صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 3 ، ص 342 .

نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 76 .

عنوان اعتبارى

عنوان اعتبارى

عنوان ناشى از اعتبار معتبر عنوان اعتبارى ، مقابل عنوان ذاتى بوده و به عناوين و اوصافى گفته مىشود كه وجود آنها به اعتبار معتبر ( شخص اعتباركننده ) بستگى دارد ؛ يعنى در عالم اعتبار ، وجود مستقل دارند ،