فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — الصفحة ٥٤٨
طلب صورى
طلب ايقاعى
طلب ايقاعى
ر . ك : طلب انشايى
طلب به صيغه
طلب به صيغه
ر . ك : امر به صيغه
طلب به ماده
طلب به ماده
ر . ك : امر به ماده
طلب تام
طلب تام
ر . ك : طلب وجوبى
طلب تشريعى
طلب تشريعى
سعى در تحصيل غير مباشري مطلوب ، به وسيله انشاى امر طلب تشريعى ، مقابل طلب تكوينى ، و به معناى سعى براى تحصيل مطلوب در خارج ، از طريق امر كردن به كسى و وادار نمودن او به انجام آن مىباشد ؛ به بيان ديگر ، كوشش براى رسيدن به مطلوب خارجى به وسيله انشاى امر ( تكليف نمودن و جعل قانون ) و برانگيختن مأمور ، به سوى تحقق مطلوب در خارج را « طلب تشريعى » مىگويند .
نكته :
طلبى كه از امر فهميده مىشود ، طلب حقيقى و تكوينى نيست ، بلكه طلب انشايى است ، چه به صيغه افعل باشد ، چه به ماده طلب ، چه به ماده امر و چه غير آنها .
صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 76 .
صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 13 .
آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 84 .
طلب تكوينى
طلب تكوينى
سعى در تحصيل مباشرى مطلوب طلب تكوينى ، مقابل طلب تشريعى ، و به معناى تلاش براى دستيابى به مطلوب در خارج ، به صورت مباشرى ( مستقيم ) است ؛ يعنى خود شخص طلبكننده ، براى تحصيل مطلوب ، حركت مىكند ، نه اينكه ديگرى را روانه كند ، مانند شخص تشنه كه براى دستيابى به آب به راه مىافتد .
صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 76 .
صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 13 .
طلب جدّى
طلب جدّى
طلب داراى قصد واقعى بر تحصيل مطلوب طلب جدّى ، مقابل طلب صورى و از اقسام طلب انشايى بوده و به طلبى گفته مىشود كه در آن قصد انشاى واقعى براى رسيدن به مطلوب خارجى وجود دارد ؛ به خلاف طلب صورى كه چنين قصدى در آن وجود ندارد ، مانند اينكه مولا به بندهاش بگويد :
« برايم آب بياور » و قصد او آزمودن وى نباشد ، بلكه واقعا تشنه باشد .
فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 1 ، ص ( 419 - 416 ) .
فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 3 ، ص 225 .
سبزوارى ، عبد الاعلى ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 61 .
شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 106 .
حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 264 .
طلب حتمى
طلب حتمى
ر . ك : طلب وجوبى
طلب حقيقى ( حالات لفظ )
طلب حقيقى ( حالات لفظ )
ر . ك : طلب جدّى
طلب حقيقى ( حالات نفس )
طلب حقيقى ( حالات نفس )
خواست واقعى انسان نسبت به تحقق مطلوب طلب حقيقى ، مقابل طلب انشايى ، و به معناى خواست واقعى و باطنى انسان است كه به منظور دستيابى به مطلوب خارجى اظهار مىگردد . طلب حقيقى يكى از صفتهاى نفس و قائم به آن است .
وقتى گفته مىشود فلان چيز مطلوب حقيقى مولا است ، يعنى خواست درونى و حقيقى وى به تحقق آن در خارج تعلق گرفته است .
تحقق طلب حقيقى ، به وجود لفظ و كلام ( مثل امر ) منوط نيست .
نكته اول :
طلب حقيقى ، مصداق خارجى طلب ، يعنى طلب به « حمل شايع صناعى » است ؛ بر خلاف طلب انشايى كه مصداق مفهومى طلب ، محسوب مىگردد .
نكته دوم :
ميان طلب حقيقى و طلب انشايى ملازمهاى وجود ندارد ؛ براى مثال ، در اوامر امتحانى ، طلب انشايى وجود دارد ، اما طلب حقيقى وجود ندارد ، چنانكه امكان دارد طلب حقيقى كه قائم به نفس است ، مبرزى نداشته باشد ؛ يعنى با انشا ، طلب ابراز نشود .
فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 1 ، ص ( 419 - 416 ) .
فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 3 ، ص 225 .
سبزوارى ، عبد الاعلى ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 61 .
شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 106 .
حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 264 .
طلب خارجى
طلب خارجى
ر . ك : طلب حقيقى ( حالات نفس )
طلب صورى
طلب صورى
طلب فاقد قصد واقعى بر تحصيل مطلوب طلب صورى ، از اقسام طلب انشايى و در مقابل طلب جدى بوده و عبارت است از طلبى كه در آن قصد انشاى واقعى براى