فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٨

خطابات قرآنيه

نكاح ، نكاح فسخ مىشود و ديگران بگويند وجود هيچ‌كدام از آن عيب‌ها ، موجب فسخ نكاح نمىگردد ؛ در اينجا اجماع مركب بر عدم وجود تفصيل است ؛ يعنى هر دو نظر ، در نفى نظر سوم ( قول به تفصيل ) اشتراك دارند ؛ « 1 » ازاين‌رو ، اگر كسى قائل شود كه با وجود برخى عيوب ( يك يا دو عيب ) ، نكاح فسخ مىگردد ، خرق اجماع كرده است ؛ يعنى نظرى را پذيرفته است كه هيچ‌يك از فقها آن را نپذيرفته و همگى در نفى آن اتفاق دارند .

عده‌اى خرق اجماع مركب را صحيح ندانسته و اعتقاد به حجيت اجماع مركب را به علماى شيعه استناد داده‌اند . عدم جواز خرق اجماع مركب به اين دليل است كه مخالفت با اجماع مركب ، مخالفت با امام معصوم عليه السّلام است .

بهبهانى ، محمد باقر بن محمد اكمل ، الفوائد الحائرية ، ص 309 .

صاحب معالم ، حسن بن زين الدين ، معالم الدين و ملاذ المجتهدين ، ص 177 .

مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 359 .

غزالى ، محمد بن محمد ، المستصفى من علم الاصول ( به ضميمه فواتح الرحموت بشرح مسلم الثبوت ) ، ج 1 ، ص 199 .

اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 255 .

ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 379 .

خصايص اصول عملى شرعى

خصايص اصول عملى شرعى

ر . ك : مميّزات اصل شرعى

خصايص اصول عملى عقلى

خصايص اصول عملى عقلى

ر . ك : مميّزات اصل عقلى

خصوص

خصوص

حكم يا لفظ داراى شمول كمتر در مقايسه با حكم يا لفظ ديگر « خصوص » و « خاص » در كلام اصوليون به جاى يكديگر به كار مىرود ، هرچند در كلام آنان « خصوص » بيشتر ناظر به مفهوم و معنا و « خاص » ناظر به لفظ است .

نيز ر . ك : خاص .

اسنوى ، عبد الرحيم بن حسن ، التمهيد فى تخريج الفروع على الاصول ، ص 368 .

فاضل تونى ، عبد اللّه بن محمد ، الوافية فى اصول الفقه ، ص 125 .

نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 440 .

خصوص وضع عموم موضوع له

خصوص وضع عموم موضوع له

ر . ك : وضع خاص موضوع له عام

خصوص وضع و موضوع له

خصوص وضع و موضوع له

ر . ك : وضع خاص موضوع له خاص

خصوص و عموم

خصوص و عموم

ر . ك : عموم و خصوص

خطاب

خطاب

ر . ك : خطابات

خطابات

خطابات

القاى مراد به مخاطب از طريق ادوات خطاب خطابات ، جمع خطاب ، و به معناى آشكار ساختن مراد و منظور گوينده ، به وسيله سخن گفتن و بكارگيرى ادوات خطاب مىباشد ، خواه به قصد تفهيم و تفهم باشد ، خواه به انگيزه‌هاى ديگر ، مانند : قانون‌گذارى .

به بيان ديگر ، خطاب ، كلامى خاص است كه از سوى گوينده به قصد تفهيم سخن و مراد خويش به ديگران يا افاده فايده‌اى ديگر ، از طريق ادوات خطاب ابراز مىگردد .

نكته :

اصوليون در تعريف خطاب ، عبارت‌هاى متفاوتى به كار برده‌اند .

سبزوارى ، عبد الاعلى ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 134 .

مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 12 .

فاضل تونى ، عبد اللّه بن محمد ، الوافية فى اصول الفقه ، ص 119 .

مغنيه ، محمد جواد ، علم اصول الفقه فى ثوبه الجديد ، ص 119 .

علم الهدى ، على بن حسين ، الذريعة الى اصول الشريعة ، ج 1 ، ص 8 .

شعرانى ، ابو الحسن ، المدخل الى عذب المنهل ، ص 57 .

سجادى ، جعفر ، فرهنگ معارف اسلامى ، ج 2 ، ص 344 .

خطابات الهى

خطابات الهى

ر . ك : خطاب شرعى

خطابات بشرى

خطابات بشرى

ر . ك : خطاب عرفى

خطابات سنت

خطابات سنت

خطاب‌هاى موجود در احاديث معصومين عليهم السّلام خطابات سنت ، مقابل خطابات كتاب بوده و به خطاب‌هاى موجود در احاديث معصومين عليهم السّلام گفته مىشود ، مانند : « يا معشر الناس » .

خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 5 ، ص 253 .

حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 170 .

خطابات شرعى

خطابات شرعى

ر . ك : خطاب شرعى

خطابات شفاهى

خطابات شفاهى

ر . ك : خطاب شفاهى

خطابات غير الهى

خطابات غير الهى

ر . ك : خطاب عرفى

خطابات قرآنيه

خطابات قرآنيه

ر . ك : خطابات كتاب


( 1 ) . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 150 .