فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — الصفحة ٣٦١
تمسك به اطلاق
تكليف معلوم به تفصيل
تكليف معلوم به تفصيل
ر . ك : تكليف معلوم تفصيلى
تكليف معلوم تفصيلى
تكليف معلوم تفصيلى
تكليف فاقد هر نوع ابهام يا اجمال تكليف معلوم تفصيلى ، به اين معنا است كه شخص ، تكليف خود را به روشنى و تفصيل مىداند و هيچگونه ترديدى در آن ندارد ، مانند : قطع تفصيلى مكلف به وجوب نماز ظهر و حرمت شرب خمر .
مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 284 .
حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 4 ، ص ( 260 - 259 ) .
خمينى ، روح اللّه ، تهذيب الاصول ، ج 2 ، ص 283 .
تكليف مقدمى
تكليف مقدمى
ر . ك : احكام غيرى .
تكليف مقطوع
تكليف مقطوع
ر . ك : تكليف معلوم
تكليف موجودين
تكليف موجودين
شمول تكليف نسبت به افراد موجود در زمان خطاب تكليف موجودين ، مقابل تكليف معدومين بوده و عبارت است از تكليفى كه در آن ، خطاب شارع متوجه مكلفان موجود در زمان خطاب اعم از حاضران در مجلس خطاب و غايبان مىباشد .
توضيح :
ميان اصوليون اختلاف است كه آيا خطابهاى شفاهى مانند : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا * » ، و « يا أَيُّهَا النَّاسُ * » به مشافهين و موجودين در مجلس خطاب اختصاص دارد يا عموميت داشته و غايبين و معدومين را نيز شامل مىشود ؛ گروهى از اصولىها مانند مرحوم « ميرزاى قمى » معتقدند خطابهاى قرآن شفاهى و مختص به موجودين است و مقصود به افهام فقط آنها مىباشند . « 1 »
عدهاى ديگر مانند مرحوم « شيخ انصارى » ، « محقق خراسانى » ، « ميرزاى نايينى » و « مظفر » مىگويند : از طريق آيات ، روايات و اجماع علما ، ثابت شده كه تكاليفى كه در قرآن آمده ، عموميت داشته و به مشافهين اختصاص ندارد .
محمدى ، على ، شرح اصول فقه ، ج 3 ، ص 298 .
عراقى ، ضياء الدين ، منهاج الاصول ، ج 2 ، ص ( 308 - 306 ) .
جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 3 ، ص 581 .
تكليف مولوى
تكليف مولوى
ر . ك : احكام مولوى .
تكليف موهوم
تكليف موهوم
تكليف محتمل با رجحان احتمال عدم آن تكليف موهوم ، از اقسام تكليف محتمل و مقابل تكليف مشكوك و مظنون بوده و به معناى تكليفى است كه مكلف توهم ثبوت آن را برعهده خود دارد ؛ به بيان ديگر ، تكليفى است كه مكلف نسبت به اشتغال ذمه خود به آن ، شك ، ظن و يا قطع ندارد ، بلكه احتمال ضعيف مىدهد كه تكليف متوجه او شده باشد .
نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 225 .
مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص ( 474 - 473 ) .
تكليف نفسى
تكليف نفسى
ر . ك : احكام نفسى .
تكليف واقعى
تكليف واقعى
ر . ك : احكام واقعى .
تلازم اطلاق و تقييد
تلازم اطلاق و تقييد
ر . ك : قاعده تلازم اطلاق و تقييد
تلازم عقل و شرع
تلازم عقل و شرع
ر . ك : مستقلات عقلى
تلفيق در اجتهاد
تلفيق در اجتهاد
ر . ك : اجتهاد مركب
تلفيق در تقليد
تلفيق در تقليد
تلفيق در تقليد يا تبعيض در تقليد ، در جايى طرح مىشود كه در ميان مجتهدان متعددى كه همگى توانايى اجتهاد در تمامى ابواب فقه را داشته و اين استعداد را به فعليت نيز رساندهاند كسى وجود نداشته باشد كه در تمامى ابواب فقه از ديگران اعلم باشد و هريك از آنها تنها در بخشى از ابواب فقه اعلم باشد .
در چنين موردى برخى از كسانى كه تقليد از اعلم را واجب مىدانند ، معتقدند بر مقلد لازم است از هريك از آنان فقط در بخشى كه نسبت به آن اعلم است تقليد نمايد ؛ يعنى در يك زمان از چند مجتهد در ابواب مختلف فقه ، تقليد نمايد .
تمثيل منطقى
تمثيل منطقى
ر . ك : قياس ( اصول )
[ تمسك ]
[ تمسك ]
تمسك به اطلاق
تمسك به اطلاق
استناد به ظهور اطلاقى لفظ تمسك به اطلاق ، به معناى استناد و عمل به ظهور اطلاقى لفظ است تا زمانى كه دليل قطعى بر تقييد آن آورده نشود . بنابراين ، اگر پدرى به فرزندش بگويد : « اكرم عالما » ، اطلاق اين جمله اقتضا دارد كه پسر به هر عالمى كه برخورد مىكند ، او را اكرام نموده و اين عمل خود را به اطلاق جمله « اكرم عالما » مستند
( 1 ) . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ص 403 .