فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٢
اماره غير علمى
اماره تأسيسى
اماره تأسيسى
اماره اختراع شده توسط شارع « تأسيس » در لغت به معناى پى نهادن و ايجاد كردن است .
اماره تأسيسى ، مقابل اماره امضايى است و به امارهاى گفته مىشود كه شارع مقدس ، ابتدائا آن را جعل و تأسيس نموده است ، بىآنكه در نزد عقلا ، سابقه عمل به آن وجود داشته باشد ، مانند : شهادت دو مرد و چهار زن براى اثبات زنا .
نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 22 .
نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 282 .
مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 336 .
خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 1 ، ص 381 .
رشتى ، حبيب اللّه بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 96 .
اماره حكمى
اماره حكمى
طريق ظنّى معتبر حكايتكننده از حكم شرعى اماره حكمى ، مقابل اماره موضوعى است و به امارهاى گفته مىشود كه طريق به حكم شرعى و حكايتكننده از آن مىباشد ، مانند : خبر عادل و خبر ثقه .
به بيان ديگر ، وقتى حكم واقعى و قانون الهى براى مكلف مجهول باشد و آنگاه امارهاى براى تعيين آن از سوى شارع وضع شود ، به آن اماره حكمى مىگويند ؛ براى مثال ، مكلف نمىداند اگر مبيع قبل از قبض تلف گردد ضمان آن به عهده بايع است يا مشترى ، و پس از جستوجو در روايات ، به خبر واحدى برخورد مىكند كه از سوى فرد عادلى نقل شده و در آن ، معصوم عليه السّلام فرموده است : هر كالاى فروختهشدهاى كه قبل از تحويل گرفتن تلف گردد ، از مال فروشنده تلف شده است .
ولايى ، عيسى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 117 .
مشكينى ، على ، تحرير المعالم ، ص 149 .
اماره سمعى
اماره سمعى
ر . ك : اماره شرعى
اماره شرعى
اماره شرعى
طريق ظنّى اعتباريافته از سوى شارع اماره شرعى ، مقابل اماره عقلى و اماره عقلايى مىباشد و به معناى امارهاى است كه معتبر ( اعتباركننده ) آن ، شارع مقدس مىباشد ، مانند : ظن انسدادى ( ظن مطلق ) بنا بر كشف .
در كتاب « اصطلاحات الاصول » آمده است : « ان المعتبر لدليل ان كان هو الشارع يسمى ذلك دليلا شرعيا و امارة شرعية كخبر العدل و الثقة و الظن الانسدادى على الكشف » . « 1 »
آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 317 .
شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 3 ، ص 274 .
رشتى ، حبيب اللّه بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 23 و 123 .
خمينى ، روح اللّه ، تهذيب الاصول ، ج 2 ، ص 5 .
مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 226 .
نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 22 .
اماره ظنى
اماره ظنى
ر . ك : امارات
اماره عادى
اماره عادى
ر . ك : اماره عقلايى
اماره عرفى
اماره عرفى
ر . ك : اماره عقلايى
اماره عقلايى
اماره عقلايى
طريق ظنّى معتبر نزد عقلا و مورد تأييد شرع اماره عقلايى ، امارهاى است كه معتبر ( اعتباركننده ) آن ، عرف عقلا مىباشد و شرع نيز يا آن را به صراحت امضا نموده و يا دستكم از آن منع نكرده است ، مانند : ظواهر كلام ، كه عقلا آن را حجت دانسته و به آن عمل مىكنند و شارع نيز اين بناى عقلايى را امضا نموده است .
مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 70 .
رشتى ، حبيب اللّه بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 23 و 96 .
خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 3 ، ص 93 و 164 ، 180 .
خمينى ، روح اللّه ، تهذيب الاصول ، ج 2 ، ص 5 و 40 .
انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 1 ، ص 21 .
مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 336 .
نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 22 .
نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 282 .
اماره عقلى
اماره عقلى
طريق ظنّى معتبر نزد عقل اماره عقلى ، مقابل اماره شرعى و عقلايى است و به امارهاى گفته مىشود كه معتبر ( اعتباركننده ) آن عقل مىباشد ، مانند : ظن انسدادى بنا بر حكومت ، كه عقل به حجيت آن حكم مىكند .
مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 70 .
نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 2 ، ص 62 .
شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 3 ، ص 274 .
خمينى ، روح اللّه ، تهذيب الاصول ، ج 2 ، ص 39 .
اماره غير علمى
اماره غير علمى
ر . ك : امارات
( 1 ) . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 70 .