فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٧

3 - مفهوم عدد

ناگفته نماند در بحث مربوط به جملهء شرطيه و ثبوت مفهوم آن نكاتى را بايد مدّ نظر قرار داد :

1 - بدون ترديد جمله شرطيّه در ملازمهء بين شرط و جزاء ظهور دارد و اين ملازمه بحسب ظاهر به دليل تبادر ، به وضع مستند است .

2 - جملهء شرطيه ظاهر است در عليّت و سببيّت شرط براى جزاء ، به گونه‌اى كه هرجا شرط تحقّق يابد جزاء نيز محقّق مىگردد ، چه اين ظهور مستند به وضع باشد و چه نباشد ؛ زيرا ظهور معتبر است و از آن بايد پيروى نمود هرچند منشأ آن نامعلوم باشد .

3 - ثبوت مفهوم براى جملهء شرطيّه و عدم ثبوت آن مبتنى بر اين امر است كه اگر شرط در قضيه ، علّت منحصر براى ثبوت جزاء باشد داراى مفهوم است و گرنه مفهومى براى آن ثابت نخواهد بود .

3 - مفهوم عدد

چنانچه موضوعى به عددى معيّن محدود شود ، آيا مىتوان براى آن مفهوم قائل شد ؟ به تعبير ديگر آيا ممكن است نسبت به ماعداى آن حكم را منتفى دانست ؟

براى مثال دليلى مىگويد : مستحب است انسان در هر ماه سه روز روزه بگيرد . آيا مفهومش اين است كه بيش از سه روز اگر