فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٥

مرحّجات

گاه از مخصّص منفصل عقلى به مخصّص لبّى اطلاق مىشود ، چنان كه دليل اجماع هم از اين قبيل است ، يعنى از مقولهء لفظ نمىباشد .

مرتجل

مرتجل

لفظ مرتجل به مانند لفظ منقول است ، ليكن تنها تفاوت آن در اين است كه ميان معناى اول و دوم مناسبت رعايت نمىشود .

چنان كه اغلب اعلام شخصى از اين نوع است .

مرحّجات

مرحّجات

ازجمله مسايل مربوط به مبحث تعادل و تراجيح ، بحث مرجّحات است كه در اطراف موارد ترجيح ، حجّتى بر حجّت ديگر و اسباب و عوامل آن بررسى و گفتگو قرار مىگيرد .

مواردى كه از سوى اصولييّن به عنوان اسباب ترجيح ذكر گرديده ، مهمترين آنها به قرار زير است :

1 - مرجّحات راوى خبر از قبيل وثاقت و فقاهت .

2 - مرجّحات خود خبر همچون شهرت روائى .

3 - مرجّحات جهت صدور روايت نظير مخالفت عامه .

4 - مرجّحات متن خبر از قبيل فصاحت و مانند آن .

5 - مرجّحات مضمونى مانند موافقت كتاب و مطابقت با فتواى اصحاب .