فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٤

مخصّص

دانشمندان را شامل است .

آنگاه در كلامى ديگر مىگويد : « لا تكرم الفسّاق منهم » اين جمله مقصود گوينده را از جملهء اوّل مشخص مىسازد يعنى مراد اكرام علماى عدول است .

بنابراين ظهور مخصّص منفصل از ظهور عام اقوى بوده و لذا از باب تقديم اظهر بر ظاهر يا تقديم نص بر ظاهر ، ظهور آن بر ظهور عام مقدم خواهد بود .

البته هر يك از مخصّص متّصل و منفصل خود به اقسامى تقسيم مىشوند ، براى نمونه مخصّص متّصل به پنج قسم تقسيم گرديده است :

1 - صفت

2 - شرط

3 - استثناء متّصل

4 - بدل بعض از كل

5 - غايت

براى مخصّص منفصل نيز هرچند اقسام گوناگونى ذكر شده است ، و ليكن تحقيق اين است كه دو قسم براى آن ثابت است :

1 - مخصّص منفصل لفظى

2 - مخصص منفصل عقلى