فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٤
عام و خاص
ع
ع
عام و خاص
عام و خاص
عام عبارت است از مفهومى كه داراى شمول و وسعت بوده كه به موجب آن مصاديق و افراد كثيرى را شامل مىشود .
چنان كه مىگوييم : همه مستمدان را كمك نماييد .
روشن است كه « همه مستمندان » داراى مفهومى عام بوده و همهء افراد و مصاديق آن را شامل مىشود .
خاص عبارت است از مفهومى مقابل عام به گونه‌اى كه همچون عام داراى توسعه و وسعت نمىباشد .
به عنوان مثال مىگوييم : به مستمندان پرهيزگار كمك و مساعدت نماييد .
بديهى است حكم ، نسبت به همهء مستمندان جريان ندارد بلكه خصوص افرادى كه متّقى و پرهيزگار هستند ، شامل مىشود .
ناگفته نماند براى عموم الفاظى وضع شده است از قبيل : « كلّ » ، « جميع » و « تمام » و يا در فارسى : « همه » ، « هر » و مانند اينها و همچنين تركيبات و هيئات لفظى كه دلالت بر عموم مىنمايند .
طبعا خاصّ نيز همچون عام داراى الفاظى معيّن است .