فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢
ابهل
است و قلعى مأخوذ از قلعه نام شهرى است در ساحل غربى شبهجزيرهء مالاكا كه بازرگانان مسلمان قلعى را از آنجا به ممالك غربى وارد مىكردند ( مايرهوف ، م 32 ) .
ابريسم
ابريسم
( Ebrisam )
ابريسم ابريشم چيزى معروفست .
الابنيه ( بهم 32 ، زل 27 ) .
معرب ابريشم ، بريسم ، بريشم ( دهخدا ) . به كسر اول و ثالث و فتح سين مهمله ابريشم است و گويند مراد از او فيله است كه كرم ابريشم او را سوراخ نكرده بيرون نيامده باشد چه سوراخ كردهء او را قز نامند و آنچه در آب پخته نخ از او كشيده باشند از قسم ابريشم خام نيست بلكه حرير عبارت از او است ( تحفه ، 11 ) . ابريسم به كسر اول و سكون باى موحده و كسر راى مهمله و سكون ياى مثناه تحتانيه و فتح سين مهمله و به ضم نيز آمده و ميم در آخر . . . به - فارسى ابريشم به سين معجمه و به هندى بريشم بحذف همزه نامند . . . ( مخزن ) ابريشم ، مادهاى كه كرم مخصوصى بنام كرم پيله به شكل نخ بسيار باريك ترشح كند و بوسيلهء آن لانهاى بيضى شكل براى خود سازد ، رشتهاى كه از تارهاى پيله براى دوختن و بافتن سازند ، ابريسم ، بريشم ، حرير ، قز ، افريشم ، ( فرهنگ معين ) .
ابريشم ( ر ك : ابريسم )
ابلرسا ( ر ك : بندق )
ابوال
ابوال
( Abv l )
ابوال جمع بول بوذ و همه بولها كرم و خشكست .
الابنيه ( بهم 296 ، زل 23 ) .
بول بالفتح كمينر ، ابوال جمع ، كمينر بر وزن تميز شاش را گويند ( منتهى - الارب ) . بول به فتح با و سكون واو و لام به فارسى كمينر و شاش . . . و مشهور به - پيشاب است ( مخزن ) .
ابهل
ابهل
( Ebhel , Obhol , Abhol )
( لا )
Juniperus sabina
( فر )
Genevrier sabine
ابهل سرو كوهيست و با سرو او را خوذ ياذ كنيم اندر باب سين .
الابنيه ( بهم 26 ، زل 23 ) .
ابهل هو بالروميه بروتانون و ايضا بروتون و بالسريانيه بروثا و بالفارسيه برس و وورس لان الباء و الواو فيها متقاربان و يتبادلان ( الصيدنه ، ب 11 ) ) . ابهل ثمره سرو كوهى است . . . و معجون ابهلى معجونى است مرطوب و مفلوج را نافع است . ( اغراض ، 611 ) . هو العرعر و هو براثوا و منه نوع اسمه شجرة اللّه والد بيدار ايضا نوع منه ( شرح اسماء ، م 22 ) .
براثوا معرب كلمهء سريانى بروتا و آن نيز ماخوذ از براثى
brathi
يونانى است ( مايرهوف ، م 22 ) . اين لغت بر - اثرا همان است كه بقول ابو ريحان « در يونانى بروتانون و ايضا بروتون گويند