فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه‍ ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥١

تم

تب افكنذ از تفتگى .

الابنيه ( بهم 292 ، زل 226 )

مخفف تافتگى از مصدر تافتن و تفتن به معنى گرمى است : تفته بمعنى بسيار گرم شده باشد و مخفف تافته هم هست ( برهان ) . اسم مفعول از تافتن ( برهان ، حاشيه معين ) .

تف

تف

اسفاناخ . . شكم نرم كنذ و تف جكر بجينذ .

الابنيه ( بهم 8 ، زل 9 )

حرارت بود يعنى گرمى ( لغت فرس ، دهخدا ) . به فتح اول و سكون ثانى بخار و حرارت و گرمى را گويند ( برهان ) .

سپه بركشيد از دورويه دو صف * درخشيد خورشيد و برخاست تف

( فردوسى ، دهخدا ) .

تقزز

تقزز

سير . . . و ازو تقزز نبايذ كردن از بهر ناخوش بوييش .

الابنيه ( بهم 85 ، زل 71 )

( مصدر باب تفعل ) نفرت طبع نمودن از چيزى ( تاج المصادر بيهقى - زوزنى ، دهخدا ) . تقزز من الدنس و كل ما يستقذر و يستخبث تقززا : تباعد منه و تجنبة ( اقرب الموارد ) .

تقشر

تقشر

خربق . . . فاشر او نمله و تقشر را سوذ كنذ .

الابنيه ( بهم 134 ، زل 112 )

( مصدر باب تفعل ) باز شدن پوست ( منتهى الارب ، دهخدا ) . پوسته پوسته شدن ( بهمنيار ، 134 ) .

تقطير البول

تقطير البول

رطبه . . . تقطير البول را نيك بوذ .

الابنيه ( بهم 164 ، زل 133 )

تقطير يا تقطير البول « پيوسته روانگى بول » ( منتهى الارب ، دهخدا ) . برون آمدن بول اندك‌اندك ( بحر الجواهر ، دهخدا ) . در قانون بو على نيز تقطير البول آمده است ( دهخدا ) .

تقطيع كردن

تقطيع كردن

نطرون كرمست و خشك اندر درجهء دوم تقطيع كنذ .

الابنيه ( بهم 334 ، زل 263 )

قطع كردن ، بريدن ، دفع كردن : و بعضى [ داروها ] خلط غليظ را تقطيع كند و رقيق كند ، خاصه آنچه در سينه و شش بود ( ذخيره ، دهخدا ) .

تم

تم

اشق . . و سبيذى و تم از جشم ببرذ جون در جشم كشند .

الابنيه ( بهم 35 ، زل 29 )

( بر وزن كم ) آفتى است كه در چشم پيدا مىشود مانند پرده و آن را به عربى غشاوه گويند ( برهان - آنندراج - رشيدى ، دهخدا ) .

ميان هوا جاىجاى ابروتم * چو افتاده بر چشم تاريك تم

( اسدى ، دهخدا )