فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٧
نارمشك
باشد و ميوهء او در آن ليف بود و آن ليف را كنيار خوانند و ميوهء او به هيچ وقت منقطع نشود و هر ماه يك طلع يا دو طلع بيرون آيد . . . طعم او در غايت لذت باشد ( ترجمهء صيدنه ، ب 122 ) .
او را جوز هندى نامند درختش مانند درخت خرما و بعد از هفت سال بار مىدهد و تا صد سال عمر مىكند و در او آبى مىباشد مانند شير و لذيذ ( تحفه ، 252 ) . هو جوز الهند و قد اندرج ذكره فى حرف الجيم و هو النارنج ( شرح اسماء ، م 257 ) . . . و جوز الهند هو - النارجيل كما سنذكر فى باب نون ( همان كتاب ، م 82 ) . نارجيل معرب لغت فارسى نارگيل و آن مأخوذ از ناريكلى سانسكريت است بمعنى پرآب و شيره‌دار . نارنج و رانج معرب و مصحف نارگيل است ( مايرهوف ، م 257 ) . درختى است از تيرهء نخل‌ها كه ارتفاعش تا چهل متر نيز مىرسد و داراى ساقهء منتهى به برگهاى بزرگ به - طول 4 تا 5 متر است . اين درخت در تمام ايام سال داراى ميوه است ( فرهنگ معين ) .
ناردان ( دانه انار )
ناردان ( دانه انار )
( ر ك : رمان )
ناردين
ناردين
( ر ك : سنبل )
ناردين نبطى
ناردين نبطى
( ر ك : اسارون )
نارمشك
نارمشك
( N r - mus ? h )
( لا )
Mesua fera
( فر )
Guttifere
( انگليسى )
Iron wood tree
نارمشك كرمست و خشك اندر درجهء سيم . تحليل كنذ معده و جكر سرد را كرم كردانذ .
الابنيه ( بهم 333 ، زل 262 )
به لغت هندى نارمشك را ناكيسر گويند . . . و در كتب طب ناغيست آورده است و ناغيست نوعى است از گل هندى خوشبوى و لون او سرخ است و برگ . .
او به گلنار مشابهت دارد و به هيات و تخم . . . به گل سرخ ماند . . ارجانى گويد نارمشك پوستها باشد با قمعها شكوفه به هم آميخته و به بسباسه ماند . . . لون او به سرخى و زردى چون بسباسه ماند و خوشبوى باشد و در طعم او اندك عفوصت بود ( ترجمهء صيدنه ، ب 122 ) . در هداية - المتعلمين و اقرابادين سمرقندى نيز از « نارمشك » نام برده‌اند ( ر ك : فهرست همان كتابها ) . نارمشك گرم و خشك است ( اغراض ، 627 ) . اسم فارسى شكوفه نباتى است سرخ مايل به زردى و از نخود بزرگ‌تر و در شكل شبيه به انار كوچكى كه كلش نريخته باشد و در خراسان كثير الوجود است و درخت او به قدر درخت انار ( تحفه ، 253 ) . لغت فارسى است به معنى مسك الرمان و آن را نارغيت نيز نامند . . . و گويند به هندى ناكيسر خوانند . در ماهيت آن اختلاف