فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه‍ ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧١

مشك طرامشير

فادة المسك عرب نافه مشك را گويند و او در لغت عرب معروف است و گفته‌اند كه فادة المسك نافهء مشك تبت است و او حيوانى است در نواحى تبت و به هيأت خرد باشد ( ترجمهء صيدنه ، ب 116 ) .

مشك گرم و خشك است ( اغراض ، 606 ) .

خون منجمدى است كه از حيوانى كوچكتر از آهو و در بلاد چين و هند و ترك حاصل مىشود او را آهوى چينى نامند دستهاى او كوتاهتر از پا و دو دندان پيش او كج به طرف زمين و شاخ او منحنى و سفيد و دراز به حدى كه به - دنباله او رسد و در آن سوراخ‌ها كه استنشاق به او كند و مسك چهار قسم مىباشد ( تحفه ، 245 ) . در فرهنگ معين ذيل مشك چنين آمده است : مشك

mesk Mosk

سانسكريت

Muska

مصغر

Mus

موش ، يونانى

Moskos

لاتينى

Mus - cus

معرب آن مسك . ماده‌ايست معطر مأخوذ از كيسه‌اى مشكين به اندازهء تخم مرغ يا نارنجى كوچك مستقر در زير پوست شكم و مجاور عضو تناسلى جنس نر از آهوى ختايى ( آهوى ختن ، عربى غزال المسك - انگليسى

( Muskdeer

.

مشك تازه در موقع ترشح ، ماده‌ايست روغنى و بسيار معطر و به رنگ شكلات و لزج مىباشد و در حالت خشك شده سخت و شكننده است و رنگش قهوه‌اى تيره مايل به سياه و طعم آن كمى تلخ است و بوئى تند دارد . در تجارت به دو صورت عرضه مىشود . يكى مشكى كه در كيسهء مشك ( نافه ، به فرانسه

( Vessie de mu - se

است ، يعنى مشكى است كه از نافه خارج نشده و پس از شكار و ذبح آهوى ختنى نافهء آن را با مشك محتويش به - بازار عرضه مىكنند و ديگر مشكى است كه از نافه خارج شده و كم‌وبيش امكان دارد با مواد خارجى آميخته باشد . مشك در عطرسازى به كار مىرود . چون اصل آن در سانسكريت و يونانى و لاتينى به ضم ميم است پس اين تلفظ صحيح است . از سوى ديگر چون در سريانى مسكه و در عربى مسك به كسر اول است پس به كسر هم صحيح مىباشد چنان كه در فارسى ، در نسبت به مشك « مشكى » و « مشكين » به كسر تلفظ شود .

مسن

مسن

( ر ك : حجر المسن )

مشبك

مشبك

( ر ك : بيش )

مشك

مشك

( ر ك : مسك )

مشك طرامشير

مشك طرامشير

Mos ? k ( Mes ? k ) - tar mas ? ir

( لا )

Origanum eictamnus

( فر )

Dictame de Crete

مشك طرامشير بهتر آن بوذكى با سرخى و زردى زند . . . و او داروى بزركست .

الابنيه ( بهم 316 ، زل 239 )

اين لغت را بيشتر با عين در آخر يعنى مشكطرامشيع نوشته‌اند . به صورتهاى مسك طرامشير و مسكطرا مشيع نيز ضبط