فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه‍ ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥١

لوز

ص 457 - 458 ) .

لور

لور

( Lur )

لور و خمست و كران شهوت ندهذ جنان كى بنير و ليكن تشنكى نكند و از پنير او چرب‌تر است .

الابنيه ( بهم 283 ، زل 216 )

حالوم ، قسمى از شير كه زفت شود چون پنيرى ريزه آنگاه كه شير ببرد ( سرورى دهخدا ) . قسمت بريده‌شدهء شير بريده . ماده پنيرى كه از شير بريده و چكيده حاصل آيد و آن غذائى ثقيل است و با شكر يا شيره خورند ( بحر الجواهر ، دهخدا ) . نوعى از پنير باشد و آن را از آب پنير تازه مانند پنير سازند ( برهان ، دهخدا ) . بر وزن حور در فرهنگ [ هاى ] فارسى بمعنى نوعى از پنير و ماست چكيده ضبط شده و معمولا ماده‌يى را گويند كه از جوشانيدن آب پنير به دست مىآيد . شير نيم بسته را چون در كيسه ريزند تا پنير شود آبى از آن خارج مىشود آن آب را جمع مىكنند و مىجوشانند لور حاصل مىشود ( بهمنيار 283 ) .

لوز

لوز

( Lowz )

( لا )

Amygadlus

( فر )

Amandier

لوزتر و خمست و ثقيل خاصه كى از بس طعام خورند . . . بادام تلخ با بيه بز جون بكوبند و بيش دذان افكنند هر دذى كى ان را بخورذ بميرذ . . .

و پست باذام شيرين طبيعت نرم كردانذ .

الابنيه ( بهم 298 ، زل 232 )

لوز در نسخهء عكسى ترجمهء صيدنه متعلق به راقم سطور نيامده است اما تعريف آن در الصيدنه چنين است : اللوز المّر . . . بالفارسيه باذام طلخ . . . فيقولاوس - فى اللوز اذا ضرب بسكة حديد فسال صمغه . . . العامرى اذا قطعت اعضان اللوز - الحلو و مزجت المقاطع بالدهن صار ثمره مرّا . . . حمزه فى رستاق اردستاق نوع من اللوز يحمل بخرايطه فى كل واحدة تسعه لبوب ينشق عليها ضم الخريطة كما ينشق جوز القطن . ابو حنيفه المنج اللوز المر الصغار و قيل المنج الذى يسمى بالفارسيه باذامك لاورق له ( الصيدنه ، ب 116 ) . اللوز بادام شيرين ، سده و سپرز بگشايد و بادام تلخ قوىتر است ( اغراض ، 594 ) . لوز الحلو به فارسى بادام شيرين گويند ( تحفه ، 233 ) .

لوز المر بادام تلخ است ( تحفه ، 234 ) .

در اقراباذين سمرقندى وقتى از لوز ياد مىشود مراد از آن بيشتر بادام شيرين است . بادام شيرين در قسمت شمال‌غربى ايران مىرويد . در قديم مسلمانان بيشتر بادام تلخ را در درمان كردن بيماريها به - كار مىبردند ( لوى ، م 153 ) . بادام داراى گونه‌هاى بسيارى است و غالبا