فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه‍ ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٨

لادن

گندناى رومى ( راسن )

گوارش

( Gov res ? )

بطيخ . . . كوارشى است كسى را كى طعام بر سر معدهء او ثقيل بوذ .

الابنيه ( بهم 44 ، زل 37 )

( به ضم كاف و كسر راء ) تركيبى باشد كه به جهت هضم نمودن طعام سازند و خورند و معرب آن جوارشى باشد ( برهان ، دهخدا ) . معجونى است كه موجب سرعت هضم شود ( فرهنگ نفيسى ، دهخدا ) .

گواهن

( ر ك : حديد )

گوز

( ر ك : جوز )

گوزبويا

( ر ك : جوزبوا )

گوزگندم

( ر ك : جوزجندم )

گوزماتل

( ر ك : جوزماتل )

گوزهندو

( ر ك : نارجيل )

گوشت‌ها

( ر ك : لحوم )

[ ل ]

لادن

( L dan )

( لا )

Ladanum

( فر )

Le ladanum

لاذن كرمست اندر درجهء سيم . ترست اندر درجهء اول .

الابنيه ( بهم 344 ، زل 269 )

اين لادن نام صمغ گياهى است به نام قستوس يا قسوس كه اسم علمى آن

Cistus - creticus

است يا

Cistus ladan - iferus

پس لادن را به اين معنى نبايد با گلى اشتباه كرد كه آن را لادن خوانيم و نام علميش

Tropaeolum majus

است و به فرانسه

capucine

خوانده مىشود . تعريف لادن در ترجمهء صيدنه چنين است : لادن عربى است و به فارسى او را لادنه گويند . . . جالينوس گويد :

نباتى است كه از او لادن سازند و او را نبات لادن گويند و گفته است لغت صحيح رومى اوقيستوس بود . يحيى و حسكى گويند لادن انواع است و جملهء او را از شام نقل كنند و آنچه از جزيرهء قبرس حاصل شود نيكوتر بود . نوعى از او سياه‌رنگ بود به لون قار . بوى او به - بوى عنبر ماند . . . نيكوترين آن است كه رنگ او به سبزى مايل بود و خوشبوى باشد . . . جالينوس در ميامر آورده كه اطبا را اتفاق است كه لادن از ريش بز گشن متولد شود . روفس گويد نوعى از لادن در زمين عرب و حبشه و سند و هند از موى زنخ بز متكون شود از ماده نر و اختصاص به گشن نكرده . . . پس گويد نباتى است كه او را قسطس گويند و بز را با او الفتى تمام باشد و چون بخورد شيرهء آن نبات در موى او جمع آيد لادن آن بود ( ترجمهء صيدنه ، دهخدا ) . لادن رطوبت گياه قسوس است كه به موى و ريش بز در هنگام چرا چسبد . همين رطوبت كه از برگهاى گياه تراويده به موى بز نشيند و بسته شود لادن خوانده شود . آنچه به ريش بز چسبيد پاكيزه و بىآلايش است و آنچه از زمين به موى