فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٨
كثيرا
ضماد كبريت در ايران و عراق براى معالجه امراض جلدى و سيفيليس به كار مىرفته است ( لوى ، م 252 ) .
كبست
كبست
( ر ك : حنظل )
كبيكج
كبيكج
( Kabikaj )
( لا )
Ranunculus asiaticus
( فر )
Renoncule asiatique
كبيكج كرم و خشكست اندر درجهء سيم سوزنده است .
الابنيه ( بهم 276 ، زل 210 )
جالينوس گويد كبيكج چهار نوع است و گفته‌اند نام او به لغت هندى مشتق است از كبى به اين معنى كه كبى حيوانى است كه پيوسته در اضطراب باشد و همچنين هركه عضوى از او به كبيكج بسوده شود قرار از او برود ( ترجمهء صيدنه ، 104 ) .
نباتى است گرم و خشك ( اغراض ، 624 ) . هو كفّ السبع . . . و من الناس من يسميه شالبين اغريون و هو اصناف كثيره ( ابن بيطار ) . نوعى از كرفس صحرائى است و آن را به عربى كف السبع و شجرة الضفادع خوانند ( برهان ، دهخدا ) .
معرب از فارسى است و آن را كف الضبع . . .
نامند . اصناف آن بسيار است . صنفى برگ آن شبيه به برگ گشنيز و از آن عريض‌تر و مايل بسفيدى و با رطوبت لزجه و گل آن زرد و بنفش . . . صنف دوم نيز شبيه به صنف اول و از آن بزرگتر و بسيار ظريف و گل آن بنفش . . . صنف سوم نبات آن بسيار كوچك و گل آن زرد طلائى . . .
صنف چهارم . . . گل آن سفيد برنگ شير ( مخزن ، دهخدا ) . كف الضبع است و نزد بعضى كبيكج است ( تحفه ، دهخدا ) .
معرب كبيكه . . . يكى از گونه‌هاى آلاله كه مىپنداشتند حشرات ( از جمله بيد ) از بوى آن گريزان‌اند شقيق ، ورد الحب ، آلالهء ايرانى ، آلالهء شرقى ( فرهنگ معين - زاهدى ) .
كثيرا
كثيرا
( Kasir )
( لا )
Astragalus gummifer
( فر )
Gomme adragante
كثيرا بذى بسيار داروها بشكنذ . . . و بهترش سبيذتر بوذ .
الابنيه ( بهم 272 ، زل 207 )
حمزه گويد او را زول‌زده گويند به - پارسى و او صمغ درختى است كه از او بيخ مسواك سازند . . . ابو معاذ گويد صمغ درخت قتاد است ( ترجمهء صيدنه ، ب 106 ) . در هداية المتعلمين در موارد عديده كثيرا با ثاء مثلث مذكور است ( ر ك : همان كتاب ، فهرست داروها ) . به - ثاء مثلثه صمغ قتاد است و به فارسى گون نامند و آن سفيد مايل بسرخى مىباشد ( تحفه ، 216 ) . كتيرا ( با تاى قرشت ) ، كتيراء كتيره ( بحر الجواهر منتهى الارب ، دهخدا ) . هى صمغ شجرة القتاد . . . و تسمى هذه الصمغه ايضا حلوسيا ( شرح اسماء ، م 191 ) . كثيرا لغتى است