فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨١
فرنجمشك
ميوهء او به ميوهء درخت چنار ماند ( ترجمهء صيدنه ، ب 94 ) . گرم و خشك است . . .
درد گوش كهن زايل كند ( اغراض ، 631 ) . نباتى است ، ما بين شجر و گياه و شاخهاى بسيار از يك اصل مىرويد و مربع و با اندك زغب و مايل بسفيدى و برگش به قدر انگشت مهين . . . و بعضى گلش مايل به زردى و بعضى را به ازرقى و منبتش خرابه‌ها و كوه‌ها ( تحفه ، 194 ) .
هو سندان و هو حشيشة الكلاب سمى بذلك لان الكلاب تبول عليه و اسمه الشنار ( شرح اسماء ، م 306 ) . فراسيون معرب لغت يونانى پراسيون است
( Pr sion )
و سندان محتملا لغتى است سريانى و شنار بر وزن سوار نام فارسى فراسيون سفيد است
Marrube blanc
( ماير - هوف ، م 306 ) . گياهى است از تيرهء نعناعيان كه پوشيده از كركهاى پنبه‌اى مايل بسفيد است . . . ساقه‌اش راست و منشعب و مايل بسفيد . . . برگهاى آن متقابل و ساده و بيضوى است . گلهايش سفيد رنگ . . . از برگها و همچنين سرشاخه - هاى گلدار آن استفاده داروئى به عمل مىآيد ( فرهنگ معين ) .
فرفخ
فرفخ
( ر ك : بقله المبارك )
فرفين
فرفين
( ر ك : بقلة المبارك )
فرفيون
فرفيون
( ر ك : افرفيون )
فرنجمشك
فرنجمشك
( Faranj - mos ? k )
( لا )
Calaminthaff ?
Espece de basilic uo menthe
( فر ) فرنجمشك كرم و خشكست . . . و دل خرم بكنذ و بكوار برذ .
الابنيه ( بهم 242 ، زل 185 )
معرب پلنگ مشك فارسى است چنان كه بيايد و هداية المتعلمين كه قديم‌ترين كتاب طبى فارسى ( نه داروشناسى كه همين الابنيه است ) به شمار مىرود تنها منبعى است كه در آن مؤلف بجاى فرنجمشك مطلقا پلنگ مشك نوشته است : . . . و تخم بادرو و لسان الثور و پلنگ مشك از هر يكى يك درم سنگ . . . ( هدايه ، 245 ) .
فلنجمشك ، بعضى فلنجمشك را فرنجمشك گويند . . . صهار بخت گويد فلنجمشك را قرنفل بستانى گويند ( ترجمهء صيدنه ، ب 97 ) . معرب از برنجمشك فارسى است و قرنفل بستانى نيز نامند و آن برى و بستانى مىباشد برى را منبت سنگلاخها و نباتش و ساقش مدور و پرشاخ و برگش مثل برگ سوسنبر و تندبوى و با عطريت و بستانى را ساقش مربع و برگش مانند ريحان كوهى و با خشونت ( تحفه 195 ) . معرب پلنگ مشك فارسى است و آن را فرنجمشك و فلنجمشك و ابرنجمشك . . .
نيز نامند . . . نوعى از ريحان است نبات و برگ آن اندك بزرگ‌تر و بلندتر و بسيار خوش‌بو شبيه به بوى قرنفل و لهذا آن را قرنفل بستانى نامند ( مخزن ) .