فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٤
شوكة المصريه
شنجار . . . كه معرب شنكار به كاف باشد . .
و به فارسى هوجويه . . . گياهى است و برگ آن شبيه به برگ كاهو و باريك‌تر از آن و با خشونت و سياه‌رنگ و ساق آن مزغب و شاخهاى بسيار روئيده از حوالى آن و خاردار و گل و دانهء آن سياه و بيخ آن به قدر انگشتى ( مخزن ) . شنجار هو خس الحمار و هو رجل الحمام نبات مشهور ( شرح اسماء ، م 376 ) . شنجار معرب لغت فارسى شنگار يا به قول فوللرس شنگال است و علاوه بر اسامى مذكور نامهاى متعددى دارد ( مايرهوف ، 376 ) . براى نامهاى متعدد شنكار رجوع كنيد به : بهرامى ، ص 36 .
شنگ
شنگ
( ر ك : ذنب الخيل ، لحيه التيس )
شنگيار
شنگيار
( s ? angyar )
بطيخ . . . و خربزه شنكيار مانند اين خربزه است [ يعنى خربزهء معمولى ] .
الابنيه ( بهم 46 ، زل 38 )
قسمى از خيار دراز و كج ( فرهنگ نفيسى ) . به كسر اول چون كشتزار در لغت نوعى از خيار كه دراز و كج است ضبط شده و از عبارت اين كتاب معلوم مىشود كه مراد از خيار خربزه است نه خيار بادرنگ يا خيارچنبر ( بهمنيار ، 46 ) . براى توضيح بيشتر دربارهء خربزه رجوع شود به - « بطيخ » .
شوكة المصريه
شوكة المصريه
( s ? awkat - lo - mesriyya )
( لا )
Acacia arabica
( فر )
Acacia gommier
شوكة المصريه سرد و خشكست اندر درجهء اول .
الابنيه ( بهم 206 ، زل 162 )
در ترجمهء صيدنه در ذيل مادهء شوك چنين آمده است : شوك سپيد خار كه عرب او را الشوكة البيضا گويند . . . منبت او در كوهها و مرغزارها باشد . . . و نبات او مزغب باشد . . . و بالاى نبات او تا دو گز باشد و ميانهء او تهى باشد . . . و عرب او را به شوكهء مصرى عبارت كند و شوكهء يهودى هم گويند و سود الورق هم گويند يعنى سياه برگ . . . و ارجانى گويد شوكهء مصريه معنى ام غيلان . . .
جراحتهاى تر را خشك گرداند . ( ترجمهء صيدنه ، ب 78 - 79 ) . صاحب تحفه در ذيل شوكهء مصريه مىنويسد : « شوكهء مصريه و شوكهء قبطيه قرظ است . » و در ذيل قرظ مىنويسد : « به ظاى معجمه و فتح اول و ثانى اسم ثمر درخت نوعى از امغيلان است و مذكور شد » . و در ذيل ام غيلان مىنويسد : درخت خاردارى است منبت او باديه و عوام طلح نامند و و اهل باديه سمر و به فارسى مغيلان گويند و صمغ آن را صمغ عربى و ثمر او را قرظ . . . و عصارهء او را اقاقيا گويند . قسمى به قدر سيب و از آن كوچكتر و ساقش سطبر و