فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦١
دم الاخوين
دفلى
دفلى
( Defla )
( لا )
Nerium oleander
( فر )
Laurier - rose
دفلى كرمست اندر درجه و سيم . . . و بركش استعمال كنند بضماد .
الابنيه ( بهم 155 ، زل 126 )
دفلى با الف مقصور در آخر بمعنى خر - زهره است و لغت اخير يك بار در هداية - المتعلمين آمده است ( ص 597 ) . و ديسقوريدوس ، و قوة زهر هذا النبات و ورقة قاتلة للكلاب و الحمير و البغال و عامة المواشى ( ابن بيطار ، 93 ) . به فارسى خرزهره گويند . . . و به عربى جبن گويند نباتى است به قدر دو ذرع و برگش بزرگ و عريض و بىتشريف و دراز و صلب و بدبو و تلخ و تند و گلش خوش‌منظر و بسيار سرخ و بعضى زرد و سياه مىباشد . . . و ثمرش طويل قريب به شبرى . . .
سم جميع حيوانات است . . . كشنده است انسان را ( تحفه ، 117 ) . دفلى . . . و بالفارسية خرزهرج معناه قالوا سمّ الحمار ( شرح اسماء ، م 99 ) . دفلى معرب واژهء يونانى دفنه
Daphne
و خرزهرج معرب خرزهره فارسى است . منشاء اين گياه را به آسياى صغير نسبت داده‌اند ( ماير - هوف ، م 98 ) .
دقابطيرون
دقابطيرون
( ر ك : لوف )
دلب
دلب
( Dolb )
( لا )
Platanus orientalis
( فر )
Le platane
دلب ببارسى جنارست .
الابنيه ( بهم 155 ، زل 126 )
درخت چنار است ( ترجمهء صيدنه ، ب 154 ) . عين همين عبارت در اغراض آمده است ( 619 ) . و بالفارسيه الصنار ( شرح اسماء ، م 93 ) . لفظ دلب سامى است . در آشورى دلبوه
Dolbo
گويند و در آرامى دلبا
Dolba
. صنار معرب چنار فارسى است ( مايرهوف ، م 93 ) .
درخت چنار را بومى اروپاى جنوبى و شرقى نام برده‌اند اما نمونه‌هاى خود - روى آن در كوه‌هاى بختيارى و ارتفاعات ممسنى ديده شده است . بعضى از گياه - شناسان خارجى نيز بيشه‌هاى طبيعى آن را در فاصلهء كتول و دامغان مشاهده نموده - اند . نام آن در تمام نقاط چنار است و در كردستان جوهر ناميده مىشود و نام - هاى عربى آن صنار ، دلب و عيثام مىباشد و در عراق به آن چنار گفته مىشود ( درختان و درختچه‌ها ، 261 - 262 ) .
دم الاخوين
دم الاخوين
( Dam - ol - axavain )
( لا )
Dracaena cinnabri
( فر )
Sang - dragon
دم الاخوين خون سياوشان باشذ و او را قاطر گويند .
الابنيه ( بهم 157 ، زل 128 )
در هداية المتعلمين همه جا خون سياوشان