فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٩
دبق
نزد هنود سخت مطلوب است و در سانسكريت گرنتيكا
Garanthica
خوانده مىشود ( لوى ، م 97 ) .
دارمازو
دارمازو
( ر ك : بلوط )
داميثا
داميثا
( D mis )
داميثا را صمغ آن بهتر بوذكى صافى تر باشذ و سرخ‌فام بوذ . و او درختى - ست به زمين پارس بوذ . . . و قوهء اوى مانند قوهء حلتيث است و بويش زشت نيست .
الابنيه ( بهم 158 ، زل 128 )
صمغ الداميثا . . . هو صمغ شجرة ببلاد فارس و اجوده ما كان صافيا يضرب الى الحمرة و هو قوى الحدة و الحراقة . . . و هو شبيه بالحلتيث فى قوته الا ان رائحته ليست بكريهة ( ابن بيطار ، 86 ) . صمغ الداميثا صمغى است تلخ و مايل به سرخى و صاف او در غايت حدت و حبيش تلفيسى گويد كه از فارس خيزد . . . و در مزاج و افعال قائم‌مقام حلتيث است و كريه الرايحه نيست ( تحفه ، 17 ) .
تقريبا عين اين مطلب در مخزن الادويه تكرار شده است . آخوندوف مىنويسد كه آنچه ابن بيطار دربارهء داميثا مىنويسد موافق با مطالب مذكور در الابنيه است . شليمر اين صمغ را نشناخته و لكلرك نيز از داميثا نامى نبرده است ( آخوندوف ، ص 372 ، م 218 ) .
دبق
دبق
( Debq )
( فر )
Viscum album
( لا )
Glue
دبق كرم و خشكست اندر درجهء دوم .
الابنيه ( بهم 156 ، زل 127 )
لون ظاهره الى الحمرة ليس فيه خشونة و لا نخالة و انما يعمل من ثمرة مستديرة تكون فى شجرة البلوط التى ورقها شبيه به ورق الشجرة التى يقال لها بوقيس ( ابن بيطار ، 86 ) . هو الذى يسميه عامه اهل المغرب العلك ( شرح اسماء ، م 89 ) .
به فارسى مويزك عسلى و كشمش كاوليان نامند و آن دانه‌ايست از نخود كوچكتر و سبز مايل به سياهى و در جوف او رطوبت چسبنده ( تحفه ، 113 ) . و آن را قسوس نامند و به فارسى مويزك و كشمش كاوليا [ كذا ] ( مخزن ) . به يونانى ايخوز
Ixos
گويند ( مايرهوف ، م 89 ) . در فرهنگ معين ذيل لغت دبق چنين آمده است : « گياهى است كه در ساقه و شاخه - هاى برخى از درختان مانند امرود ايجاد مىشود ، مويزك عسلى ، داروش » و در ذيل مادهء داروش چنين نوشته شده است :
داروش ( بر وزن باروت ) گياهى است از تيرهء شيرينكها كه بطور انگل غالبا بر روى درختان سيب و گلابى جنگلى زندگى مىكند . برگهايش سبز دايمى و ضخيم است . مواد اين گياه در طب مستعمل است ، شجر دبق ، جز ، مويزك