فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣١
حضض
حزنبل
حزنبل
( Hazonbol , Hazanbol )
( لا )
Myriophyl'lum
( فر )
Mille - feuille
حزنبل جنسيست از بهمن سبيذ .
الابنيه ( بهم 122 ، زل 100 )
اين لغت را لكلرك و آخوندوف
Haz - onbol
ضبط كرده‌اند . مرحوم بهمنيار در اين باره مىنويسد : عربى است و در فرهنگ عربى بر وزن سفرجل ضبط شده است ليكن صاحب مخزن به ضم و فتح اول و ضم زا و با ضبط كرده و چنين وزنى در اسمهاى خماسى عربى معهود نيست ( بهمنيار ، 122 ) . هذا عرق شجرة من النبات ليس له فرع يطول كبير طويل بل يغلظ فى بطن الارض و يرمى بقضبان طوال و له ورق اخضر و لون هذا العرق اسمر يضرب الى البياض . . . و منابة بطرسوس و بغيرها من ارض الشام و بطبريه و بجبال البيت المقدس ( ابن بيطار ، 20 ) . بيخى است كه از طرف شام و بيت المقدس مىآورند ( اختيارات ، دهخدا ) . لغت عربى است و كف الدابه و كف النسر و به يونانى مريافلن نامند و مراد از او بيخى است سطبر و سفيد مايل به تيرگى و زردى . . امين الدوله نوعى از بهمن سفيد دانسته ( تحفه ، دهخدا ) . نوعى از بهمن سپيد . . . مريافلن ، ميلى فو ، ذو الف ورقه ، ذو الف و رقات ، هزار برگ ( دهخدا ) .
دربارهء بهمن رجوع شود به همين - ماده .
حصرم
حصرم
( ر ك : عنب )
حضض
حضض
( Hozaz , Hozoz )
Lycium afrum ( Rhamnusinfec -
( لا )
toria )
( فر )
Suc de lyciet
الابنيه ( بهم 112 ، زل 93 ) .
حضض معتدلست بكرمى و سردى و اندر او قبضست و تلخى . سود كنذ اماس كرم را جون بر او طلا كنى .
حضض را از بول شتر سازند و اين لغت رومى است . . . به پارسى پيل زهره گويند و اين تعريف كه كرده شد تعريف حضض هندى بود . . . و حضض هندى در قوت از مكى و غير آن زيادت باشد ( ترجمهء صيدنه ، ب 37 ) . هندى است و مكى هندى موى را قوت بيش دهد ( اغراض ، 621 ) . مكى و هندى مىباشد و مكى او را به يونانى لوفيون نامند و آن عصارهء برگ و تخم نباتى است خارناك قريب به سه زرع و پوست او كاهى رنگ و برگش شبيه به برگ شمشاد و ثمرش شبيه به فلفل و سياه و املس و طعمش تلخ و بهترين او بيرون زرد مايل به سياهى و درونش مايل به سرخى ( تحفه ، 90 ) .
لوقيون
Lycium barbarum
اسم درختى است خاردار با شاخه‌هاى به در ازاى سه ذراع و بيشتر . . . لوقيون يا فيل زهرج بر سه گونه است نوعى هندى