فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٠
حجر الارمنى
شرح بر اقرابادين سمرقندى حب الملوك را با قطع و يقين همان گيلاس
( Cherry )
نوشته و سهوا متذكر شده است كه « امروز در طهران گيلاس را كشتهء آلبالو
Kastah - i - lb l
نامند » . ظاهرا مقصود او از كشتهء آلبالو هستهء آلبالو است ( شرح سمرقندى ، م 411 ) .
حب النيل
حب النيل
( Habb on - nil )
( لا )
Ipomea hederacea
( فر )
Graine de Kaladana
حب النيل كرم و خشكست اندر درجهء سيم اسهال بلغم كنذ .
الابنيه ( بهم 112 ، زل 94 )
حب النيل يعنى دانهء نيل او را به لغت سريانى ليلى و در كتب طب نيلنج و ليلنج گويند . نباتى است كه بر درخت پيچد و شكوفهء او كبود بود شبيه به شكوفهء لبلاب و چون آفتاب بر وى بتازد بىتوقف خشك شود و فروريزد و دانهء او به لون سياه است و او را قرطم هندى گويند ( ترجمهء صيدنه ، ب 126 ) . در هدايه ( ر ك : فهرست داروها ) و در اغراض ( ص 622 ) از خواص درمانى آن ياد شده است . « قرطم هندى » ( مفاتيح خوارزمى ، اختيارات - داود انطاكى ، دهخدا ) . تخم نيلوفر ( ذخيره - اختيارات ، دهخدا ) . به فارسى تخم نيلوفر گويند و آن دانهء گياهى است شبيه به لبلاب و بر مجاور خود مىپيچد . گلش كبود و به شكل لبلاب و از آفتاب بهم مىآيد و در غلاف هر گلى سه دانه مثلث مىباشد . ( تحفه ، 79 ) . حب النيل هو القرطم الهندى و هو الذى يسمى بالمغرب حب العجب ( شرح اسماء ، م 159 ) . مايرهوف مىنويسد كه نام فرانسوى اين دارو يعنى كالا دانا
Kaladana
از فارسى مأخوذ است اما من در لغت چيزى شبيه كالادانه ، كله دانه و امثال آن نيافتم ( ر ك : مايرهوف ، م 159 ) .
حبة الخضرا
حبة الخضرا
( ر ك : بطم )
حب صنوبر
حب صنوبر
صنوبر حب صنوبر سعال را كمى از سردى بوذ سوذ كنذ .
الابنيه ( بهم 209 ، زل 163 )
ر ك : صنوبر
حجر ارمنى
حجر ارمنى
( ر ك : حجر الارمنى )
حجر الاثمد
حجر الاثمد
( ر ك : اثمد )
حجر الارمنى
حجر الارمنى
( Hajar - ol - armani )
Carbonate de cuivre
حجر الارمنى سودا را اسهال كنذ و داثعلب را سوذ دارد .
الابنيه ( بهم 118 ، زل 98 )
نوعى است از كاربونات دو كويور
( Pierre d'Armenie )
( دهخدا ) .
سنگى است نزديك سنگ لاجورد لكن لاجورد صافىتر و رنگين - تر است و اين نرم‌تر است ( ذخيره ، دهخدا ) . حجر ارمنى معروف است