فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٢
جوزبوا
( تحفه ، 75 ) ، جوز ، الجوز المأكول معلوم ( شرح اسماء م 82 ) . درخت گردو را از آسياى غربى و نواحى هيماليا نام برده‌اند و در ايران نيز در جنگلهاى شمال و جنگلهاى غرب ديده مىشود .
قرون متمادى است كه به دست بشر و حتى پرندگان تكثير شده و در نقاط مختلف انتشار يافته است . نام عمومى اين درخت گردو است و نامهاى جوز ، گوز ، چهار مغز ، گردكان را كتب مختلف به آن داده‌اند . ( درختان و درختچه‌ها ، 193 ) .
جوز القى
جوز القى
( Jowz - ol - gayy )
( لا )
Strychnos nux vomica
( فر )
La noix vomigve
جوز القى كرم و خشكست . . . و مانند خربق سبيذست به قوت .
الابنيه ( بهم 95 ، زل 80 )
در هداية المتعلمين كرارا از جوز القى ياد شده است ( ر ك : هدايه ، فهرست داروها ) . جوز القى پوست او ضعيف است و كهتر از جوز خوردنى ، قىآرنده است . ( اغراض ، 617 ) . تعريف ابن - بيطار از جوز القى تقريبا همان است كه صاحب تحفه حكيم مؤمن به اين شرح تكرار كرده است : ثمر شجرى است مخصوص بلاد يمن به قدر فندقى و جوف آن مشتمل بر پرده‌ها و ما بين پرده‌ها دانهء او به قدر مغز جلقوزه و با اندك بدبوئى . . . و مقيى بلغم و مسهل ( تحفه ، 77 ) . جوز . . . و جوز الرقع هو نوع آخر و هو جوز القى و الرقع شجرة عظيمه ( شرح اسماء ، م 82 ) . تعيين هويت اين درخت مدتها مورد شك و ترديد بود اما امروز گياه - شناسان جوز القى را همان مىدانند كه نام لاتينىاش را در بالا نوشته‌ايم . . .
درختى است عظيم كه در افريقا و عربستان مىرويد و دانه‌اش قىآور است ( مايرهوف ، م 82 ) .
جوزبوا
جوزبوا
( Jowz - e - Bavv )
( لا )
Myristica fragrans
( فر )
Lanoix muscade
جوزبوا كرم و خشكست اندر درجهء سيم و شكم بندذ .
الابنيه ( بهم 94 ، زل 78 )
جوزبوا معرب گوزبويا ( گردوى خوش‌بو ) است چنان كه بيايد . ابو ريحان در تعريف آن مىنويسد : جوزبوا . . . من اطيب افواه الطيب و اجمعها و اكثرها تصرفا فى معجونات الطيب و عطر النسا . . . و بالسريانية كوزى و يسمّا ايضا كوزى بويا و بالفارسيه كوزبويا . ارجالى هو جوز فى مقدار العفص سهل المكسر رقيق القشر اغبر . . . طيب الريح حاد الطعم ( الصيدنه ، ب 46 - 47 ) . گوزبوا ( ذخيره ، دهخدا ) .
جوزبويا گرم و خشك است اندر آخر درجهء دوم . . . قى بازدارد ( اغراض ،