فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٧
جبلهنج
است ( ر ك : هدايه ، فهرست داروها ) .
جاوشير ، نبات فارسى معرب عن كاوشير و معناه حليب البقر لبياضه ( داود انطاكى ، حاشيه معين بر برهان ذيل گاوشير ) . به پارسى جواشير خوانند و گاوشير خوانند . . . و آن صمغ درختى است كه ساق كوتاه دارد و برگ آن به برگ انجير ماند و گودتر و كوچكتر ( اختيارات ، دهخدا ) . صمغى است بدبو و ظاهرش سرخ تيره و باطن او سفيد و نبات او را ساق غليظ و بلندتر از زرعى و نرم و بر او چيزى شبيه به پشم و سفيد و برگش شبيه به برگ انجير و مايل به استداره و خشن و بسيار سبز و قبهء او شبيه به قبهء شبت و گلش زرد و خوش‌بو و تخمش سياه و قريب به انيسون و خوش‌بو و تند و بيخش غليظ و شعبه‌دار و بدبو و بيرون او سياه و اندرون سفيد ( تحفه ، 69 ) .
جاوشير . . . به فارسى جواشير و گوشير و نيز به شيرازى جاحوشى نامند ( مخزن ) .
جاوشير هو البروثا ( شرح اسماء ، م 76 ) .
جاوشير مأخوذ از لفظ فارسى گاوشير يا گاورشير است و بروثا قطعا لغتى است سريانى ( مايرهوف ، م 76 ) . در اقرابادين كندى به جاى جاوشير جواشير آمده است . لوى مىنويسد كه اصل درخت جاوشير در مشرق زمين است ، اگرچه امروز در اروپاى جنوبى و تركيه نيز كشت مىشود ( لوى ، م 67 ) .
جبسين
جبسين
( Jabsin , Jebsin )
( لا )
Gypsum inustum
( فر )
Gypse
جبسين كل جبسين تجفيف كند و بپيوندذ و منع كند خون شريان را .
الابنيه ( بهم 319 ، زل 169 )
گچ را گويند ( ترجمهء صيدنه ، ب 31 ) .
هو حجر الجص صفايحى ابيض ( قانون ابن سينا ، دهخدا ) . همچون سنگ گچ است تخته‌تخته روشن و شفاف ( اغراض ، 617 ) . جبسين همان جص و جص همان جبسين است و آن سنگ سست و براقى است كه سفيد و سرخ و مختلط دارد ( ابن بيطار ، دهخدا ) . به فارسى آن را سنگ گچ نامند . سنگى است رخو سريع التفنيت و ذو طبقات كه به آسانى از روى هم جدا مىگردد . سه رقم مىباشد يكى سفيد براق صفايحى . . . دوم سرخ‌رنگ حجرى و سيوم غير صفايحى و غير براق و اين حجر گچ است كه پخته كوبيده گچ از آن مىسازند ( مخزن ) . جبسين هو - حجر الجبس قبل حريقه . . . و هو حجر براق ابيض و يقال له ايضا الجص و يقال له ايضا اسفيذاج الجص ( شرح اسماء ، م 78 ) . لغت جبسين و جبس معرب كلمهء يونانى جوپسوس
gypsos
است و واژهء جص مأخوذ از كلمهء فارسى گچ است ( مايرهوف ، م 78 ) .
جبلهنج
جبلهنج
( Jablahanj )