اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٨٤
صلاة خَوْف
است خواه در سفر باشد و خواه در حضر ، با جماعت خوانده شود ، يا فرادى . « 1 »
شرايط نماز خوف چهار چيز است :
1 - دشمن در جهت مخالف قبله مستقر باشد .
2 - براى مسلمانان بيم‌آن باشد كه اگر تمام لشگريان با هم براى خواندن نماز بايستند ، دشمن به آنان حمله كند .
3 - تعداد نفرات مسلمانان بحدّى باشد كه اگر دو فرقه شوند ، يكى از آن دو فرقه ياراى مقاومت با دشمن را داشته باشند .
4 - احتياج به بيشتر از دو دسته كردن نمازگزاران نباشد . « 2 »
قرآن كريم مىفرمايد :
« وَاذا كُنْتَ فيهِمْ فَاقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلْتَقُمْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا اسْلِحَتَهُمْ فَاذا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرائِكُمْ وَلْتَأْتِ طائِفَةٌ اخْرى لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَاسْلِحَتَهُمْ . . . » « 3 »
و چون ( اى پيامبر ) ميان مؤمنان ( رزمندگان ) هستى و براى آنها نماز به پا مى كنى ، گروهى از آنها با تو بايستند و سلاحهاى خويش را برگيرند ، و چون سجده كردند ، عقبدار شما شوند گروهى ديگر كه نماز نخوانده‌اند ، بيايند و با تو نماز گزارند . آنها بايد وسايل دفاعى و سلاحهايشان را ( در حال نماز ) با خود حمل كنند .
بدين ترتيب ، امام جماعت ، لشكريان را دو دسته كرده ، يك گروه را در مقابل دشمن قرار مىدهد دسته دوّم را براى اقتدا كردن به نماز فرا مىخواند و يك ركعت را با اين نمازگزاران خوانده ، پس از برخاستن ، ركعت دوم را تا آن حدّ طول مىدهد كه گروه ديگرى كه قبلًا در مقابل لشگريان دشمن قرار داشتند ، جهت اقتدا به او مىآيند ، پس از رسيدن ، آن دسته تكبير گفته و با امام به ركوع مىروند و پس از سجود ، امام براى تشهد مىنشيند و نماز گزاران جهت انجام دادن ركعت دوم بر خاسته ، ركعت دوم را تمام
( 1 ) - شرايع الاسلام ، ج 1 ، ص 129 . ( 2 ) - همان . ( 3 ) - نساء ( 4 ) ، آيهء 102 .