اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٦٧

رَضْخْ

رجز مرحب :

قَدْ عَلِمَتْ خَيْبَر انّى مَرْحَبُ * شاكِىَ السِّلاح بَطَلُ مُجَرَّبُ

اضْرِبُ احْياناً ، وَحيناً اضْرَبُ « 1 »

خيبر مىداند كه من مرحب هستم سراپا سلاح و پهلوان كار آزموده

غالبا ضربه مىزنم و گاهى هم ضربه مىخورم .

امام على ( ع ) در پاسخ او چنين رجز خواند :

انَا الَّذى سمّته امى حيدره * كليث غابات شديد قسورة

اكيلكم بالسّيف كيل السندرة « 2 »

من همانم كه مادرم ، حيدر نامم نهاد * چون شير بيشه بسيار شجاع

شما را با شمشير به سرعت كيل مىكنم .

رَضْخْ

رَضْخْ

رَضْخْ از ماده رَضَخَ در لغت به معناى اعطاى اندك است ، و به قسمتى از غنايم جنگى كه كمتر از سهم افراد است گفته مىشود . « 3 »

رضْخ در اصطلاح فقها بخشش كمى است كه از طرف امام عليه السلام يا نايب امام به كسانى كه در جنگ سهمى از غنيمت ندارند ، داده مىشود و بطور معمول از سهم جنگاوران كمتر است و مقدار آن بستگى به نظر امام ( ع ) يا نايب امام دارد .

رضخ را از اصل غنيمت و قبل از جداكردن خمس آن عطا مىكنند و آن را مىتوان به زنان ، بردگان ، كافرانى كه جنگجويان مسلمان را به دستور امام يارى داده‌اند ، پرداخت كرد . « 4 »

سماعة مىگويد :

( 1 ) - مغازى ، ترجمه محمودى ، ج 2 ، ص 498 . ( 2 ) - ارشاد ، شيخ مفيد ، ص 113 ؛ ترجمه كشف الغمه ، ج 1 ، ص 285 . ( 3 ) - تاج العروس ، ج 2 ، ص 258 ؛ مصباح المنير ؛ و مجمع البحرين . ( 4 ) - جواهر الكلام ، ج 21 ، ص 191 ؛ كشف الغطا ، ص 416 ؛ و تذكرة الفقها ، ج 1 ، ص 433 .