اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٦٦

رَجَزْ

« رِباطُ لَيْلَةٍ فى سَبيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنْ صِيامِ شَهْرَيْنِ » « 1 »

يك شب مرزبانى بهتر و ثوابش بيش از دو ماه روزه است .

و نيز فرمود :

« مَنْ رابَطَ يَوْماً وَ لَيْلَةً فى سَبيلِ اللَّهِ كانَ يَعْدِلُ صِيامِ شَهْرٍ وَ قِيامَهُ لا يَفْطَرُ وَ لايَنْفَنِلُ عَنْ صَلاتِهِ الّا لِحاجَةٍ » « 2 »

كسى كه يك شبانه روز در راه خدا ، مرزبانى كند پاداشش معادل كسى است كه يك ماه روزه گرفته و شبها به عبادت مشغول بوده و جز براى كار ضرورى دست از نماز نكشيده باشد .

رَجَزْ

رَجَزْ

رَجَزْ نوعى شعر حماسى و جنگى است كه حروف آن كم است و اجزاى آن نسبت به هم نزديك و به دنبال يكديگر . « 3 »

اين گونه شعر را عربها فقط در جبهه جنگ براى حريف طلبيدن ، افتخار ورزيدن ، شرافت خويش را بيان كردن حسب و نسب و قبيلهء خود را معرفى كردن مىخواندند . « 4 »

رجز از آيين نظامى زمان گذشته بود . دو قهرمان در ميدان جنگ نخست در زمينه شرافت و مدح خود و قبيله خود رجز مىخواندند و يا اهداف و عقايد خود را روشن مى ساختند و سپس كارزار مى كردند ، نمونه هاى زيادى در تاريخ اسلام موجود است ؛ مثل رجز خواندن عمربن عبدود و على عليه السلام در جنگ خندق و رجز خواندن مرحب و على عليه السلام در جنگ خيبر و رجزهاى شهداى انقلاب عاشورا در ميدان كربلا .

( 1 ) - جامع عباسى ، شيخ بهايى ، ص 151 . ( 2 ) - مسالك الافهام فى آيات الاحكام ، ج 2 ، ص 359 . ( 3 ) - صحاح اللغه ، واژهء رجز . ( 4 ) - فرهنگ نظام ، فارسى به فارسى ، سيد محمد على داعى الاسلام .