اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٥٣
خُدْعَه
حِصارْ
حِصارْ
حصار در لغت به معنى قلعه يا محاصره كردن كسى در جنگ آمده است . « 1 »
در اصطلاح به محاصره‌كردن دشمنان در منطقه يا در شهرى بگونه‌اى كه كسى بيرون نرود و كسى هم از خارج وارد نشود ، گفته مىشود قرآن مجيد در اين مورد مىفرمايد :
« خُذُوهُمْ وَ اْحصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ » « 2 »
آنان را بگيريد و محاصره كنيد و در كمين آنان بنشينيد .
لشكر مسلمانان در غزوه‌هاى صدر اسلام ، در مورد لزوم ، دشمنان را در محاصره قرارمىداد ، مثل : محاصرهء طائف محاصرهء بنىنضير و قلعه‌هاى خيبر توسط رسول‌خدا ( ص ) .
خُدْعَه
خُدْعَه
خدعه درلغت به‌معنى ، نيرنگ ، گول‌زدن وگمراه‌كردن ، چشم‌بندى و غيره . . . آمده‌است . « 3 »
در اصطلاح به كارگيرى نيرنگ و خدعه در جنگ براى نابود كردن يا تسليم ساختن دشمن گفته مىشود .
حضرت على ( ع ) فرمود :
از رسول خدا ( ص ) در جنگ خندق شنيدم كه فرمود : « الْحَرْبُ خُدْعَةٌ » « 4 » يعنى جنگ فريب است .
و نيز فرمود : « تُكَلِّمُوا بِما ارَدْتُمْ » « 5 » يعنى آنچه را كه مىخواهيد درباره نابودى دشمن ( باگفتن دروغ ) به زبان بياوريد ، آزاد هستيد .
در تاريخ چنين نقل شده است : حضرت على ( ع ) در جنگ خندق عمروبن عبدود را به كار ديگرى مشغول كرد و سپس به پاى او شمشير زد كه قطع شد . عمرو گفت : اى على
( 1 ) - كشايف اصطلاحات الفنون ، ج 1 ، ص 295 . ( 2 ) - توبه ( 9 ) ، آيهء 5 . ( 3 ) - المنجد ، ص 170 ، مادهء خَدَعَ . ( 4 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 102 . ( 5 ) - همان .