اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٣٢
تَتَرُّسْ
در اصطلاح به حملهء شبانه به دشمن اطلاق مىشود .
در قرآن كريم كلمهء بيات آمده است :
« فَجاءَها بَأْسُنا بَياتاً » « 1 »
عذاب ما شبانه بر قوم فرود آمد .
حكم تبييت
تبييت و شبيخون زدن بر دشمن در صورتى كه ضرورتى ايجاب نكند ، مكروه است .
علامهء حلّى در كتاب قواعد الاحكام مىنويسد :
« وَ يُكْرَهُ الْتَبْييتْ . . . لِغَيْرِ حاجَةٍ » « 2 »
شبيخون زدن بر دشمن بدون ضرورت ، مكروه است .
گفتنى است كه ، در صورت ضرورت ، قيد كراهت از بين مىرود .
امام صادق ( ع ) فرمود :
« ما بَيَّتَ رَسُولُ اللَّهُ عَدُوّاً قَطُّ لَيْلًا » « 3 »
هيچ گاه رسول خدا ( ص ) شبانه بر دشمن شبيخون نزد .
البته اين مسأله قابل بحث است و جايش اينجا نيست .
تَتَرُّسْ
تَتَرُّسْ
تَتَرُّسْ در لغت به معنى پوشاندن به وسيله تُرْس ( سپر ) است . « 4 »
در اصطلاح فقيهان در موردى به كار مىرود كه كافران بخواهند مسلمانان يا كسانى را كه كشتن آنها جايز نيست ، مانند زنان و كودكان براى دفاع از خود سپر قرار دهند . « 5 »
( 1 ) - اعراف ( 7 ) ، آيهء 4 . ( 2 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 247 ( قواعد الاحكام ) . ( 3 ) - تذكرة الفقها ، ج 1 ، ص 412 . ( 4 ) - تاج العروس ، ج 4 ، ص 114 . ( 5 ) - مبادى فقه و اصول ، ص 267 .