اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٣٠

بَثَّ

اگر دو طايفه از اهل ايمان با هم به جنگ برخيزند ، شما مؤمنان بين اين دو گروه ، صلح و آشتى بر قرار كنيد ، و اگر يكى از آن دو طايفه به ديگرى ظلم كرد ، شما با طايفهء ظالم و باغى بجنگيد تا به فرمان خدا در آيند و ظلم را ترك كنند .

كلينى ( ره ) از عبدالله بن شريك و از پدرش چنين روايت كرده است : در جنگ صفين حضرت على ( ع ) كسانى را كه مقاومت مىكردند و همچنين مجروحان را مىكشت و فراريان را تعقيب مىكرد . امّا آن حضرت در جنگ جمل زمانى كه دشمن شكست خورد فرمود : فراريان را تعقيب نكنيد و مجروحان را نكشيد و هر كسى به خانه برود و درب را بندد در امان است ؛ و اين دو سيرهء متفاوت است . زيرا در جنگ جمل فرماندهانشان كشته شده بودند ؛ اما در صفّين معاويه زنده بود . « 1 »

امام صادق ( ع ) پيرامون اين آيه در باره اهل بصره فرمود :

« وَ هُمُ الَّذينَ بَغَوْا عَلى اميرَ الْمُؤْمِنينَ ( ع ) فَكانَ الْواجِبُ عَلَيْهِ قَتْلهِمْ حَتَّى يَغيؤُا الى امْرِ اللَّهِ » « 2 »

اهل بصره و اصحاب جمل كسانى بودند كه بطورى ظالمانه با حضرت على ( ع ) جنگ كردند و بر على ( ع ) واجب بود كه با آنها بجنگند تا تسليم حق و امر الهى شوند .

توضيح : اهل بصره به رهبرى عايشه از حكومت عدل امير مؤمنان ( ع ) سر برتافتند و بر ضد آن خروج كرده و جنگ جمل را به راه انداختند . امام نيز باآنان جنگيد و با شكستى كه نصيبشان ساخت ، آنها را به تسيلم در برابر حق واداشت .

بَثَّ

بَثَّ

بَثْ در لغت يعنى خبر دادن ، آگاه كردن . « 3 »

در اصطلاح يعنى افشاى اسرار . « 4 »

( 1 ) - وسايل الشيعه ، ج 11 ، ص 55 . ( 2 ) - كافى ، ج 8 ، ص 180 . ( 3 ) - فرهنگ جديد عربى - فارسى . ( 4 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 291 .