اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٧

آفاقى -

صارب ، متمرد . مجمع البحرين

در فقه ، برده‌اى است كه از تصرّف مالك خود فرار كرده و بردگى را قبول ندارد . شرح لمعه ؛ دستور العلماء

موارد استعمال : بنابر قول مشهور ، اجرت برگرداندن بردهء آبق به صاحبش به قرار زير است :

از شهر خود مالك يك دينار و از شهرهاى ديگر چهار دينار . شرح لمعه ، كتاب جعاله

بيشه‌ها ، نيزارها ، جمع اجمه .

در فقه ، زمينى را گويند كه از نى پر شده و به صورت نيزار درآمده و زمين آن مالك شخصى ندارد . شرح لمعه

موارد استعمال : آجام از انفال - اموالى كه مخصوص رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و ائمهء اطهار عليهم السّلام است - مىباشد .

شرح لمعه ، كتاب خمس

يكشنبه‌ها ، جمع أحد . مجمع البحرين

در فقه ، هر خبرى كه به حدّ تواتر نرسيده باشد ، به آن خبر واحد گفته مىشود .

جمع آن ، آحاد .

ترمينولوژى حقوق ؛ الرعاية فى علم الدرايه

موارد استعمال : يكى از شرايط اجتهاد و افتاء ، شناختن آحاد و متواتر است .

شرح لمعه ، كتاب قضاء

در فقه ، ده نفر يا كمتر مىباشد ، البته آحاد به معناى تعداد كمى نيز استعمال مىشود . شرح لمعه

موارد استعمال : امان دادن آحادى از مسلمانان به آحادى از كفار اعتبار دارد و واجب است كه قتال با آن‌ها متوقف شود .

شرح لمعه ، كتاب جهاد

جمع ادب ( زيركى ، هوشيارى ، نگاه داشتن حد هر چيز ) است .

در فقه ، علوم عربيه مانند صرف و نحو ، اشتقاق ، معانى و بيان ، بديع و عروض و غير اينهاست .

موارد استعمال : معلم قرآن و آداب مىتواند از بيت المال ارتزاق نمايد .

شرح لمعه ، كتاب قضاء

چيزهايى كه انجام آن‌ها براى قاضى لازم و ضرورى است . كتاب ادب القاضى يكى از كتب فقه مى باشد . دستور العلماء به نقل از فتح القدير

به آدمى بشر گفته مىشود . خداوند قصهء حضرت آدم را در هفت سورهء ( بقره ، اعراف ، حج ، بنى اسرائيل ، كهف ، طه ، ص ) تكرار نموده . جمع آن آدمون مىباشد .

« آدم » افعل تفضيل از ماده ادم است .

ادم : با محبت قلب افراد را به يكديگر نزديك كرد . مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه

موارد استعمال : در مسّ مردهء آدمى ، غسل واجب است . شرح لمعه ، كتاب طهارت

كرانه ، كشور ، كنار . منسوب به آفاق . جمع آن ، افق .

در فقه ، كسى را گويند كه فاصله محل سكونت او تا مكه بيشتر از 48 و يا 12 ميل باشد و در مقابل مكّى استعمال