اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٥

مقتصّ -

تقاضاى طلبكاران صادر مىشود .

شرايع ، كتاب مفلّس

1 ) زنى كه تعيين مقدار مهريهء خود را به شوهرش واگذار كند و بگويد هر مقدار مهريه شوهرم بدهد قبول دارم .

موارد استعمال : پس از دخول به مفوضه مهر المثل بايد داده شود . شرح لمعه ، كتاب نكاح

2 ) عده‌اى از غلاة معتقدند كه خداوند تمام امور را به ائمهء اطهار عليهم السّلام محول كرده و خودش هيچ‌گونه دخالتى ندارد و منكر جبر و جبريه هستند .

موارد استعمال : بنابر قولى مفوضهء مشرك و نجس مىباشند . جواهر الكلام ، ج 6 ، ص 54

هرگاه حكم معنى مفهومى كلام از حيث نفى و اثبات مخالف حكم منطوقى آن باشد آن‌را كفهوم الخطاب ( دليل الخطاب ) مىنامند .

موارد استعمال : در مورد حجّيت مفهوم الخطاب اختلاف نظر وجود دارد .

فرهنگ معارف اسلامى

هرگاه مفهوم ظاهرى و مفهومى كه در كلام ذكر نشده است هر دو داراى يك حكم ( وجوب ، تحريم و غيره ) باشند آن‌را مفهوم الموافقه مىنامند .

معالم الاصول

موارد استعمال : در حجيت مفهوم الموافقه فقها اختلاف نظر ندارند . فرهنگ معارف اسلامى

مقدار ، جمع مقياس .

در عرف فقيهان ، مقصود از آن قياس است .

موارد استعمال : در حديث است كه دين خداوند با مقائيس بدست نمىآيد .

الكافى ، ج 1 ، ص 56

مقارفة الاثم به معناى ارتكاب گناه است . معجم لغة الفقهاء

موارد استعمال : كسى كه « مقارفة الذنوب » دارد نبايد پشت سر او نماز خواند .

التهذيب ، ج 3 ، ص 277 .

تحريم اقتصادى و اجتماعى .

معجم لغة الفقهاء

در عرف فقيهان ، مزد كارگر را قبل از انجام كار تعيين كردن است به‌طورىكه او مقدار مزد كار خود را بداند .

موارد استعمال : مقاطعه قبل از شروع كار مستحب است . شرح لمعه ، كتاب اجاره

مالى است كه شخص از ديگرى مىگيرد تا در آن دقت كند و در صورت پسند ، به قيمت توافق شده معامله نمايد .

موارد استعمال : مقبوض بالسوم در صورت تلف شدن به عهدهء شخص مذكور است . شرح لمعه ، كتاب متاجر

كسى كه طناب را قطع كند .

در فقه ، كسى را گويند كه از شخص و يا مؤسسه‌اى وام بگيرد .

موارد استعمال : با قبض قرض ، مقترض مالك آن مىشود . شرح لمعه ، كتاب قرض

كسى كه حديث را همان‌گونه كه هست نقل نمايد . مجمع البحرين ، القاموس الفقهى

در عرف فقيهان ، كسى را گويند كه از جانى قصاص خود را بگيرد .