اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٤٩
اصول -
امير ، اصفى الامير گفته مىشود . طلبة الطلبه
اصل -
اصل -
ريشه و بنياد .
در فقه ، معانى بسيار دارد : 1 ) عنوان مستقل ؛ مثلا گفته مىشود صلح ، يك اصل است .
2 ) اصل برائت ، مىگويند اصل اين است كه ذمّهء محال عليه به دين اشتغال ندارد .
3 ) مدرك از نص حديث .
شرح لمعه ؛ ترمينولوژى حقوق
اصل اباحة -
اصل اباحة -
بدين معنا كه انسان نسبت به اشيا موجود در خارج ، حق هرگونه تصرف را دارد ، مگر در مواردى كه قانون منع كرده باشد .
موارد استعمال : مادامى كه دليل بر وجوب يا حرمت يا استحباب يا كراهت نباشد ، اصل اباحه ، حاكم است .
ترمينولوژى حقوق
اصلاح المسنّيات -
اصلاح المسنّيات -
به معناى سدّهاى آب را درست كردن مىباشد ، مفرد آن مسنّاة است . طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين
موارد استعمال : اصلاح مسنّاة ( مفرد مسنّياة ) براى ظالم جايز نيست .
الكافى ، ج 5 ، ص 107
اصل المال -
اصل المال -
1 ) در مقابل ثلث استعمال مىشود ؛ يعنى همهء مال بدون آن‌كه چيزى از آن خارج شود .
2 ) مالى كه هنوز وصيت و دين مالك از آن اخراج نشده باشد . شرح لمعه ؛ طلبة الطلبه
موارد استعمال : اگر به چندين امر وصيت شود ، از ميان آن‌ها واجب مالى ( مانند دين و حج ) از اصل المال خارج مىشود .
شرح لمعه ، كتاب وصيت
اصل فى نفسه -
اصل فى نفسه -
عنوان مستقل را گويند .
دربارهء صلح دو نظريه وجود دارد :
1 ) صلح در موارد نقل در مقابل عوض فرع بيع و نقل منفعت فرع اجاره است .
2 ) صلح يك عنوان مستقل مانند بيع و اجاره است . مقصود از عنوان مذكور اين نظريهء دوم مىباشد . شرح لمعه ، كتاب صلح
اصماء -
اصماء -
عبارت است از اين‌كه شكار را با تير بزنند و درحالىكه مىبينند ، بميرد .
طلبة الطلبه
موارد استعمال : بنابر قولى در حلال بودن گوشت شكار اصماء ، شرط است .
طلبة الطلبه
اصور -
اصور -
آرزومند .
در فقه ، كسى كه گردن او كج باشد ، خواه خلقتى باشد خواه به وسيلهء جنايتى باشد « اصور » ناميده مىشود . در حديث وارد است كه : « حملة العرش كلّهم اصور ؛ حاملان عرش همگى گردن كج هستند » به علت سنگينى بار . مسالك الافهام
موارد استعمال : در شكستن گردن به طورىكه به صورت اصور درآيد ، پرداخت ديهء كامل واجب است .
شرح لمعه ، كتاب ديات
اصول -
اصول -
پايين ، ريشه و بن هر چيز و به معانى زير است :
1 ) علمى است كه در آن بحث مىشود از امر و نهى و عموم و خصوص و اطلاق و