اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٤٦١

متخلّف -

امام در نماز جماعت است البته در انجام افعال نماز .

موارد استعمال : متابعة المأموم در نماز جماعت واجب است . شرح لمعه ، كتاب صلات

جمع متجر است و در عرف فقيهان به سه معنى استعمال شده است :

1 ) تجارت و بازرگانى ، مانند مقتل كه به معناى كشتن است .

موارد استعمال : متاجر به پنج قسم منقسم مىشود : واجب ، حرام ، مستحب ، مكروه و مباح . شرح لمعه ، كتاب متاجر

2 ) اعيان و اجناسى است كه به وسيلهء آن‌ها معاملات انجام مىشود .

موارد استعمال : متاجر به واجب ، حرام ، مكروه ، مستحب و مباح قسمت مىشود .

شرح لمعه ، كتاب متاجر

3 ) مال غير مخمّس از كسى كه خمس بده نيست .

در خريدن متاجر بأسى و خوفى نيست . مجمع البحرين

مملكت هم‌مرز .

در عبارت فقها آمده است « اذا كانت بلدة من بلاد الإسلام متاخمة لدار الحرب » . طلبة الطلبه ، كتاب سير

خريدار ، فروشنده .

در حديث « اذا اختلف المتبايعان . . . » به خريدار و فروشنده اطلاق شده است . طلبة الطلبه ، كتاب بيع

به كسى كه عطاى بدون مقابل مىكند و حالت تطوع دارد گفته مىشود .

مجمع البحرين ؛ معجم لغة الفقهاء

موارد استعمال : در امر زراعت گندم كار كرد متبرع به عنوان مؤنه به حساب نمىآيد تا پس از كسر آن زكات واجب شود .

شرح لمعه ، كتاب زكات

زنى كه به بچه ديگرى شير مىدهد و در مقابل عوض نمىگيرد .

موارد استعمال : روزه اگر به بچه متبرعه ضرر برساند او نمىتواند روزه بگيرد بايد روزه را بخورد . شرح لمعه ، كتاب صوم

زينت يافته ، خودآراء .

در فقه ، كسى است كه بر روزگار شكيبا باشد و خوارى را بر خود ظاهر و نمايان نسازد و خود را بىنياز جلوه دهد .

شرح لمعه ؛ جواهر الكلام ، كتاب زكات

موارد استعمال : زكات نعم و مواشى را مستحب است به متجمل اختصاص دهد . شرح لمعه ، كتاب زكات

كسى كه جاى خود را در جنگ عوض مىكند تا بهتر جنگ نمايد ، مثلا جايى مىرود كه پشت به آفتاب باشد و يا به منبع آب نزديكتر شود .

موارد استعمال : فرار از جنگ براى متحرف للقتال جايز است . شرح لمعه ، كتاب جهاد

كسى كه به فئة گروه و دسته خود منضم مىشود تا به وسيلهء آن‌ها بهتر بتواند جنگ نمايد .

موارد استعمال : فرار از جنگ براى متحيّز الى فئة جايز است . شرح لمعه ، كتاب جهاد

خلاف‌كننده ، خلاف‌كار .