اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٦

ما يملك -

موارد استعمال : سرقت مال محترم كافر موجب حدّ مىشود . شرح لمعه ، كتاب حدود

مال مشترك -

مال مشترك -

مالى كه دو نفر و يا بيشتر به طور مشاعى در آن شريك باشند .

موارد استعمال : احدى از شركاء نمىتواند در مال مشترك تصرف كند مگر با اجازه تمام آن‌ها . شرح لمعه ، كتاب شركت

مال ملقوط -

مال ملقوط -

مالى كه از زمين به علت بىصاحب بودن برداشته مىشود .

طلبة الطلبه ، كتاب لقطه

موارد استعمال : لقطه اسم مال ملقوط است .

شرح لمعه ، كتاب لقطه

ما له مخلاب -

ما له مخلاب -

حيوان داراى مخلاب ( ناخن هر جانور شكارى اعم از پرنده و يا چهارپا ) است .

موارد استعمال : گوشت ماله مخلاب از پرندگان حرام است . شرح لمعه ، كتاب اطعمه و اشربه

مانع -

مانع -

چيزى كه تو را نمىگذارد به مقصود برسى ، مانع ناميده مىشود . معجم لغة الفقهاء

در فقه ، به آنچه با وجود سبب نمىگذارد حكم بر آن مترتب شود مانع مىگويند . دستور العلماء

موارد استعمال : موانع ارث زياد است مرحوم شهيد اول در كتاب دروس مىفرمايد بيست امر مانع ارث است از جمله آن‌ها مىباشد : قتل ، كفر و غيره .

شرح لمعه ، كتاب ارث

مانع شرعىّ -

مانع شرعىّ -

چيزى است كه با وجود سبب حائل بين ترتيب حكم و سبب باشد ، البته اين حائل بودن از جهت شرع باشد . معجم لغة الفقهاء

موارد استعمال : در صورت وجود مانع شرعى ( مانند حيض به زنى كه اجير براى نظافت مسجد شده است ) فسخ اجاره جايز است . شرح لمعه ، كتاب اجاره

ما يتغابن النّاس فى مثله -

ما يتغابن النّاس فى مثله -

تفاوت قيمتى است كه مردم غالبا به آن تحمل مىكنند و در صورت وجود آن ادعاى مغبونيت نمىكنند . طلبة الطلبه ، كتاب عتاق

موارد استعمال : خيار غبن در « ما يتغابن الناس فى مثله » ثابت نمىشود .

شرح لمعه ، كتاب متاجر

ما يتموّل -

ما يتموّل -

مالى كه مردم به ماليت آن ارزش قائل نمىشوند مانند يك حبّه گندم .

موارد استعمال : غصب در « ما لا يتمول » متحقق مىشود ، ردّ آن به صاحبش واجب است . شرح لمعه ، كتاب غصب

ما يسابق عليه -

ما يسابق عليه -

وسيله‌اى كه ( اسب ، شتر ، فيل ، الاغ ، اسلحه ، تيراندازى و غيره ) با آن قرار است مسابقه انجام شود .

موارد استعمال : تعيين « ما يسابق عليه » با مشاهده ضرورت دارد . شرح لمعه ، كتاب سبق و رمايه

مايعات -

مايعات -

چيزهايى است كه حالت سيلان و ذوب شدن داشته باشند و در روى زمين اگر قرار بگيرند حالت جريان دارند . مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه

موارد استعمال : مايعات نجس با آب پاك نمىشوند . شرح لمعه ، كتاب اطعمه و اشربه

ما يملك -

ما يملك -

چيزى كه از نظر شرع مسلمان