اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٥

قضيب -

موجب تكرار كفّاره نمىشود .

شرح لمعه ، كتاب ايلاء

قصر -

كوتاهى ، غفلت ، بسندگى .

در عرف فقيهان ، نمازهاى چهار ركعتى را دو ركعت خواندن است .

موارد استعمال : مسافر بايد نماز چهار ركعتى را قصر كند . شرح لمعه ، كتاب صلات

قصر الصّوم -

انجام ندادن روزه .

موارد استعمال : اگر مسافر روزه بگيرد بايد قصر الصوم كند . شرح لمعه ، كتاب صوم

قصيل -

جو و سبزى است كه براى ستوران بريده مىشود .

در عرف فقيهان ، از زراعت ( گندم و جو ) را گويند كه قبل از وقت درو فروخته شود و شرط گردد كه قبل از رسيدن وقت درو برداشت شود . شرح لمعه ، كتاب متاجر ؛ طلبة الطلبه

موارد استعمال : بيع الزرع قصيلا جايز است . شرح لمعه ، كتاب متاجر

قضاة الجور -

مراجع قضايى است كه از طرف سلاطين جور و حاكمان غير الهى تعيين مىشود .

موارد استعمال : مراجعه به قضاه الجور جهت احقاق حق ( درحالىكه به وسيلهء ديگر قادر است حق خود را به دست آورد ) جايز نيست . جواهر الكلام ، ج 40

قضاء -

حكم كردن ، ادا كردن ، تقدير و حكم الهى كه در حق بنده واقع مىشود .

در فقه ، 1 ) انجام مثل واجب بعد از وقت جهت استدراك چيزى كه گذشته است .

معجم لغة الفقهاء ؛ مجمع البحرين

موارد استعمال : قضاى فرائض يوميّه پس از فوت واجب است و در حديث است :

« اقض مافات كما فات . » شرح لمعه ، كتاب صلات

2 ) ولايت شرعى نسبت به صدور حكم و مصالح عمومى از كسى كه صلاحيت افتاء دارد مانند امام معصوم عليه السّلام و فقيه جامع الشرايط .

موارد استعمال : قضاء واجب كفايى است . شرح لمعه ، كتاب قضاء ؛ جواهر الكلام

قضاء القسم -

شبى را كه مرد به‌طور عمد در منزل زن ( در صورتى كه زنهاى متعدد دارد و شبها را قسمت كرده است ) نخوابيده بايد عوض آن‌را به جا آورد .

موارد استعمال : قضاء القسم براى مرد واجب است . شرح لمعه ، كتاب نكاح

قضاء دين -

پرداخت و اداء دين را گويند .

مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه

موارد استعمال : براى مديون نيّت قضاء دين واجب است . شرح لمعه ، كتاب دين

قضاء نفقة -

پرداخت نفقه‌هايى كه در وقت مناسب پرداخت نشده است .

موارد استعمال : قضاء نفقهء زن واجب است ولى قضاء نفقهء ديگران واجب نيست . شرح لمعه ، كتاب نكاح

قضيب -

شاخهء قطع شدهء درخت .

مجمع البحرين

در عرف فقيهان ، آلت رجوليت حيوان و انسان را گويند .

موارد استعمال : قضيب حيوان ذبح شده حرام است . شرح لمعه ، كتاب اطعمه و اشربه