اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٦

عينة -

اموال مديون محجور عين مال خود را بردارد . شرح لمعه ، كتاب دين

3 ) آن‌چه در ميان مردم منفعت مال به آن گفته نمىشود .

موارد استعمال : شركت در عين و منفعت هر دو جايز است . شرح لمعه ، كتاب شركت

4 ) مقصود از آن چشم است .

موارد استعمال : در جنايت به يك عين پرداخت نصف ديه واجب است .

شرح لمعه ، كتاب ديات

5 ) جاسوسى كه اخبار مردم را به‌طور پنهانى جمع‌آورى مىنمايد .

معجم لغة الفقهاء

موارد استعمال : ايواء عين مشركين نقض عهد الذمّه مىباشد . شرح لمعه ، كتاب جهاد

عين الرّاعى -

جايى است كه زير ديد چوپان و به عبارت ديگر مقدار زمينى است كه چوپان زير نظر دارد .

موارد استعمال : عين الراعى براى چهارپايان حرز است كه دزدى از آن موجب قطع دست مىشود .

شرح لمعه ، كتاب حدود

عين المال -

مالى است كه وجود خارجى دارد و در ذمّه قرار ندارد .

موارد استعمال : در عقد مضاربه عامل موظف است با عين مال بخرد مگر اين‌كه از مالك اذن داشته باشد . شرح لمعه ، كتاب مضاربه

عينا به عين -

فروش حاضر در مقابل جنس حاضر است گفته مىشود : « بعت عينا به عين » . مجمع البحرين

موارد استعمال : اگر « عينا به عين » بخرد و جنس خريدارى شده را قبض و به شخص ديگر بفروشد ، درحالىكه جنس فروشى را تحويل نداده در دستش تلف شود بيع اولى باطل مىشود .

شرايع ؛ جواهر الكلام ، ج 23 ، ص 182

عين بالفعل -

مالى است كه در زمان تكلم و حال وجود خارجى دارد .

موارد استعمال : وصيت به عين بالفعل ، جايز است . شرح لمعه ، كتاب وصيت

عين بالقوّة -

مالى است كه در زمان حال وجود خارجى ندارد ولى معلوم است كه در آينده به وجود خواهد آمد ، مانند ميوه كه فعلا در شاخه نيست ولى به وجود خواهد آمد .

موارد استعمال : وصيت به عين بالقوّه و بالفعل ، هر دو جايز است . شرح لمعه ، كتاب وصيت

عين عوراء -

چشم كور ، نابينا . شرح لمعه

موارد استعمال : در كندن عين عوراء ، پرداخت ثلث ديه واجب است .

شرح لمعه ، كتاب ديات

عين موجرة -

مالى كه منفعت آن به عنوان اجاره واگذار شده است .

موارد استعمال : تسليم وجه الإجاره با تسليم عين موجره واجب است .

شرح لمعه ، كتاب اجاره

عينة -

1 ) به معناى سلعه و كالا مىباشد ؛ 2 ) جنسى را به‌طور نسيه بخرد و به‌طور نقد بفروشد تا بدهى خود را پرداخت نمايد ، به بدهى دوم عينه گفته مىشود ؛