اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٦

ظنّ -

( ظ )

الظّاعن -

به مسافر گفته مىشود از مادهء ظعن به معناى سير مىباشد . مجمع البحرين

موارد استعمال : در حديث است كه ظاعن ، نماز خود را دو ركعت بايد بخواند . طلبة الطلبه ، كتاب صلات

الظّهيرة -

به معناى نصف النهار فصل گرم گفته مىشود و در زمستان به نصف النهار ظهيره نمىگويند . مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه

موارد استعمال : صلاة الظهر به علت اين كه در ظهيره انجام مىشود به آن ظهر نام نهادند . مغنى المحتاج ، كتاب صلات

ظئر -

هر چيزى همراه با چيزى همانند خودش .

در فقه ، زنى كه به بچهء ديگران شير مىدهد و دايگى مىنمايد .

موارد استعمال : اگر در اثر انقلاب ظئر ( از طرفى به طرف ديگر برگشتن ) بچه فوت شود ، ديهء بچه به خود زن واجب مىشود .

( البته در صورتى كه كارش افتخارى و بدون اجرت باشد . ) شرح لمعه ، كتاب ديات

ظاهر -

پيدا ، آشكار .

در فقه ، هر امرى كه به‌طور ظنّى دلالت بر چيزى نمايد مىباشد .

موارد استعمال : جايى كه محال عليه دين محيل را پرداخت كرده و مىگويد بدهكار نبوده است ظاهر بر اين است كه بدهكار است زيرا اگر بدهكار نبود پرداخت نمىكرد . شرح لمعه ، كتاب حواله

ظفر -

با ضمّهء ظا ، مشاله ( شال ذنبها اى ارتفع ) . در عرف فقه به ناخن گفته مىشود .

موارد استعمال : در قطع ظفر ده دينار ديه بايد پرداخت شود ، البته در صورت عدم روييدن مجدد . شرح لمعه ، كتاب ديات

ظفرة -

به ناخنه چشم ظفره گفته مىشود .

موارد استعمال : يكى از عيوب موجب فسخ در حيوان وجود ظفره است .

طلبة الطلبه ، كتاب بيع

ظلّ -

سايه‌اى است كه بين تو و خورشيد واقع شده و نمىگذارد نور خورشيد به طور مستقيم تابش داشته باشد . مجمع البحرين

موارد استعمال : زوال شمس با زياد شدن ظلّ ( پس از كم شدن ) معلوم مىشود .

شرح لمعه ، كتاب صلات

ظلّ النّزّال -

سايه‌اى است كه مردم در آن جمع مىشوند و استراحت مىنمايند .

موارد استعمال : در ظلّ النزّال ، از تخلّى نهى شده است . مجمع البحرين

ظلمة موهمة -

عبارت است از اين‌كه هوا به اندازه‌اى تاريك شود و ظلمت آن‌را فرا گيرد كه انسان خيال نمايد كه آفتاب غروب كرده است .

موارد استعمال : با وجود ظلمت موهمه ، اگر به دخول شب ظنّ داشته باشد و افطار نمايد قضا براى او واجب نمىشود .

شرح لمعه ، كتاب صوم

ظنّ -

گمان بردن ، يقين كردن ، گمان .

در فقه ، حالتى كه پس از ترديد و شك در وجود انسان پيدا مىشود و به مرحلهء قطع