اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٥

الزيادة العينيّة -

( ز )

( ز )

الزّائد -

الزّائد -

كسى است كه بيش از طرف ديگر مىدهد و به عبارت ديگر اضافه دهنده .

موارد استعمال : « عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله الذّهب و زنا به وزن الزائد و المتسزيد فى النّار ؛ طلا در مقابل طلا با وزن مساوى فروخته مىشود ، اضافه دهنده و اضافه گيرنده هر دو در آتش هستند . »

طلبة الطلبه

الزّائد من الثلث -

الزّائد من الثلث -

مالى است كه از يك سوم دارايى شخص بيشتر باشد .

شرح لمعه

موارد استعمال : در وصيت به زائد من الثلث اجازهء وارث معتبر است .

شرح لمعه ، كتاب وصيت

الزّائل لا يعود -

الزّائل لا يعود -

به چيزهايى كه پس از سقوط مجددا واجب نمىشود .

موارد استعمال : گفته مىشود نفقهء زن ناشزه پس از تمكين مجدد الزائل لا يعود است . كليات حقوق به نقل فرهنگ معارف اسلامى

الزّعيم -

الزّعيم -

كفيل ، رئيس ، پيشوا .

موارد استعمال : گفته مىشود « الزّعيم غارم ؛ كفيل ضامن است . »

طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين

الزّنا السّابق على العقد -

الزّنا السّابق على العقد -

زنايى است كه قبل از وقوع عقد فعلى انجام يافته است .

موارد استعمال : زناى سابق على العقد در بعض موارد موجب بطلان عقد مىشود مانند اين‌كه زن با پدر شوهر خود قبلا زنا نمايد . شرح لمعه ، كتاب نكاح

الزّوجة الامة -

الزّوجة الامة -

كنيز برده‌اى است كه با اجازهء مالك با شخصى ازدواج كند و زن او شود .

موارد استعمال : استيلاد با حامله شدن زوجهء امه از همسرش تحقق نمىيابد .

شرح لمعه ، كتاب استيلاء

الزوجة المحصنة -

الزوجة المحصنة -

همسر باعفّت كه از فاحشگى به دور باشد . حديقهء حاشيه ، شرح لمعه

موارد استعمال : لعان در رمى به زناى زوجهء محصنه متحقق مىشود .

شرح لمعه ، كتاب لعان

الزّوجة المدخولة -

الزّوجة المدخولة -

همسرى است كه آلت رجوليت شوهرش به قبل ( فرج ) و يا دبر او داخل شده باشد . شرح لمعه

موارد استعمال : زوجهء مدخوله مالك تام مهريه است . شرح لمعه ، كتاب لعان

الزّيادة الحكميّة -

الزّيادة الحكميّة -

عبارت است از اين‌كه بر اثر تصرّف در عين مال قيمت آن زياد شود بدون اين‌كه عرفا چيزى به آن مال افزوده گردد آن زيادى قيمت را زيادهء حكميّه گويند .

موارد استعمال : در بيع غبنى با وجود زيادهء حكميه فروشنده مىتواند بيع را فسخ نمايد . شرح لمعه ؛ ترمينولوژى حقوق

الزيادة العينيّة -

الزيادة العينيّة -

هرگاه متصرّف در مال معينى چيزى بر آن بيفزايد ( مانند اين‌كه درختانى در زمين بكارد ) اين زيادى را « زيادهء عينيه » مىگويند .

موارد استعمال : در معاملهء غبنى فروشنده حق دارد با وجود زيادهء عينيه بيع را فسخ