اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٢٤١

رباعيّة -

است . شرح لمعه ، كتاب صلح ؛ طلبة الطلبه

ربا -

با قصر خوانده مىشود و الف آن از واو بدل شده ، در لغت به معناى فزونى و زيادت است . كشّاف ؛ جواهر الكلام ، ج 23

در فقه ، 1 ) فروش دو جنس مكيل و يا موزون با شرط فزونى حقيقى و يا حكمى از يك سرف ؛ 2 ) يك جنس مكيل و يا موزون با شرط فزونى حقيقى و يا حكمى قرض داده شود .

موارد استعمال : ربا موجب بطلان بيع است . جواهر الكلام ، ج 23 ؛ شرح لمعه

در وزن بيشتر باشد يكى از جنسين به‌طور نسيه پرداخت مىشود .

شرح لمعه ، كتاب متاجر

ربائب -

دخترهاى زن از شوهر سابق ، جمع آن ربيبه است . طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين

موارد استعمال : ربائب شخص نسبت به آن حرام است . مسالك الافهام

ربا الفضل -

عبارت است از اين‌كه دو جنس متماثل در مقابل يكديگر فروخته شوند درحالىكه در تحويل هم شرط تأخير نشده است .

موارد استعمال : ربا الفضل حرام است .

الفقه على المذاهب الاربعه

بيع متجانس در مقابل مثل به‌طور نقدى جايز است . جواهر الكلام ، ج 23

ربا القرض -

عبارت است از نفع و ربحى كه در قرض شرط شود . تحرير الوسيله

موارد استعمال : ربا القرض حرام است .

الفقه على المذاهب الاربعه

ربا النّسيئة -

عبارت است از بيع جنس ربوى به مثل خود با شرط زيادت به‌طور نسيه ، مثل فروختن يك قفيز گندم به يك قفيز و نيم كه بعدا پرداخت خواهد شد .

موارد استعمال : ربا النسيئه حرام است .

الفقه على المذاهب الاربعه

رباط -

1 ) رشته و آنچه كه با آن چيزى را به چيزى ديگر ببندند . طلبة الطلبه

2 ) عبارت است از اين‌كه كسانى به عنوان مرزبان ضمن نگاهدارى مرزها ، اوضاع و احوال كفار را زير نظر داشته باشند تا در صورت قصد هجوم آن‌ها به مسلمانان اطلاع بدهند .

موارد استعمال : رباط با حضور امام و غيبت ايشان دائما مستحب مؤكد است .

شرح لمعه ، كتاب جهاد

رباع -

جمع ربع . در لغت جمع مردم ، محلى كه مردم در آن مىنشينند .

در فقه ، ساختمان خانه است . در حديث وارد است كه « انّ النّساء لا يرثن من الرّباع شيئا ؛ زنان از رباع ارث نمىبرند » .

مجمع البحرين ؛ شرح لمعه ، كتاب ارث

رباع مكّه -

خانه‌هاى مكهء معظّمه .

موارد استعمال : آيا رباع مكه جايز است خريد و فروش شود يا نه ، فقهاى شيعه اختلاف نظر دارند . شرح لمعه ، كتاب متاجر

رباعيّة -

ماده شترى كه به سال چهارم وارد بشود . مجمع البحرين

در فقه ، چهار دندان پيشين پس از دندان ثنيه است كه دو تاى آن‌ها در پايين و دو