اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٢٤
اخفض -
اختيار -
اختيار -
انتخاب آنچه خير است .
مجمع البحرين
در فقه ، مقابل كراهت و ضد اكراه است ، البته در باب معاملات به اين معنا مىباشد . فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى
موارد استعمال : در دو طرف عقد بيع ، وجود اختيار شرط است . شرح لمعه ، كتاب متاجر
اخثاء البقر -
اخثاء البقر -
به معناى سرگين‌هاى گاو است و مفرد آن « خثى » مىباشد .
موارد استعمال : بنابر قول حنفيّه اخثاء البقر نجس مىباشد .
الفقه على المذاهب الأربعة
اخذ الصّغار -
اخذ الصّغار -
عبارت است از اين‌كه جزيه و ماليات سرانه از اهل كتاب به طورى گرفته شود كه آن‌ها احساس ذلت و حقارت بنمايند ؛ مثلا نمايندهء مسلمانان بنشيند و اهل كتاب درحالىكه ايستاده است جزيه را تحويل دهد .
موارد استعمال : اخذ الصّغار در دريافت جزيه بايد اعمال شود . شرح لمعه ، كتاب جهاد
اخذ قهرى -
اخذ قهرى -
اخذ مال به‌طور غلبه و قهر است . مانند اين‌كه مال مورد وديعه را ظالمى با قهر و غلبه از دست وديعه‌پذير اخذ نمايد . شرح لمعه
موارد استعمال : اخذ قهرى نسبت به مال وديعه گذاشته ، موجب ضمان نمىشود .
شرح لمعه ، كتاب وديعه
اخرس -
اخرس -
كسى كه قادر به حرف زدن نباشد . خواه عدم تكلّم مادرزادى بوده و خواه پس از تولد عارض گردد . شرح لمعه
موارد استعمال : در قطع لسان اخرس ، ثلث ديه بايد پرداخت شود .
شرح لمعه ، كتاب ديات
اخسّ السّهام -
اخسّ السّهام -
به معناى پست‌ترين و كمترين سهام مىباشد .
در كتاب وصاياى لمعه ، عنوان فوق استعمال شده است . طلبة الطلبه ، كتاب وصايا
اخشن الثّياب -
اخشن الثّياب -
زبرترين و درشت‌ترين لباس را كه بدن با پوشيدن آن احساس ناراحتى مىكند « اخشن الثياب » مىنامند .
مجمع البحرين
موارد استعمال : زنى كه مرتد شده به سبب ارتداد كشته نمىشود ولى در زندان نگاهدارى و اخشن الثياب به او پوشانده مىشود . شرح لمعه ، كتاب حدود
إخفات -
إخفات -
آهسته خواندن حمد و سورهء و تسبيحات اربعه در نماز را گويند .
موارد استعمال : حداقل اخفات اين است كه خود نمازگزار صدايش را بشنود و حداكثر آن اين است كه همراه او صدايش را بشنود . شرح لمعه ، كتاب صلات
اخفش -
اخفش -
كسى كه در شب مىبيند ولى در روز بينايى ندارد . در روز ابرى مىبيند ، ولى در روز آفتابى ديد ندارد . مجمع البحرين
موارد استعمال : ديه اتلاف بينايى چشمان يك نفر ديهء كامل است ، و لو اين‌كه شخص اخفش باشد . شرح لمعه ، كتاب ديه
اخفض -
اخفض -
آن‌كه عيش و راحتى آن بيشتر است ، « اخفض » مىنامند . مجمع البحرين
در فقه ، فرومايه‌تر و آن‌كه مرتبت و