اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٩

الدّياس -

اختلاس اخذ كردن . طلبة الطلبه

موارد استعمال : دغدغه موجب قطع نمىشود . طلبة الطلبه

الدّفاع عن الغير -

دفع خطر از جان و مال و ناموس ديگران . شرح لمعه

موارد استعمال : در صورت عدم احساس خطر دشمن نسبت به خويش دفاع عن الغير واجب است و در غير آن جايز مىباشد . شرح لمعه ، كتاب حدود

الدّفع بالاشهاد -

در موقع تحويل مال از مردم شاهد بگيرد .

موارد استعمال : هركس كه بر ذمه‌اش حق ديگران است در زمان پرداخت حق دارد با حضور شهود حق را پرداخت نمايد .

شرح لمعه ، كتاب وكالت

الدّفع راجحا -

در موقع تحويل جنس مقدارى بيش از مورد معامله دادن ، خواه تحويل دهنده فروشنده باشد ، خواه مشترى باشد ، اگر دو طرف براى درك فضيلت باهم تنازع داشته باشند آن‌كه ترازو به دست دارد مقدم است .

موارد استعمال : در خريد و فروش « الدفع راجحا » مستحب است . شرح لمعه

الدّلالة -

راهنمايى .

در فقه ، 1 ) مزايده به‌طور حراج است كه در بعضى شهرهاى ايران معروف است .

شرح لمعه

كسى كه در حال معامله است مداخله در معاملهء او مكروه است كه در عرف فقه « دخول فى سوم الاخ » ناميده مىشود مگر در دلاله كه مكروه نيست .

شرح لمعه ، كتاب متاجر

2 ) بودن چيزى است به حالتى كه از علم به آن علم به چيز ديگر لازم آيد .

فرهنگ معارف اسلامى ؛ كشّاف

موارد استعمال : گفته شده اخذ لقطه الحرم جايز نيست و استدلال كرده‌اند به آيه « أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً » مخالفين مىگويند در دلالت آيه به مطلب فوق اشكال وجود دارد . شرح لمعه ، كتاب لقطه

الدّم العبيط -

خون خالص و تازه .

موارد استعمال : يكى از اوصاف خون حيض عبيط بودن است . طلبة الطلبه ، كتاب طهارت

الدّم المتخلّف -

خونى كه پس از ذبح حيوان در لابلاى گوشت و در درون حيوان مذبوح باقى مىماند . شرح لمعه

موارد استعمال : دم متخلف از حيوان مذبوح پاك و حلال است .

شرح لمعه ، كتاب اطعمه و اشربه

الدّم المحتدم -

در فقه ، خونى است كه به شدّت گرما و حرارت داشته باشد .

موارد استعمال : يكى از اوصاف خون حيض محتدم بودن است .

طلبة الطلبه ، كتاب طهارت

الدّم المسفوح -

خونى است كه از رگ‌ها با شدت و كثرت ريخته شود . طلبة الطلبه

موارد استعمال : « دم مسفوح » خوردنش حرام است . شرح لمعه ، كتاب صيد و ذباحه

الدّياس -

خرمن كردن زراعت .

وقت الدياس ( وقت خرمن ) و وقت