اصطلاحات فقهى ( فارسى ) — الصفحة ١٩٣

حقير -

حقّ مالىّ -

حقّ مالىّ -

حقى كه متعلق آن مال است خواه آن مال عين باشد ، خواه دين ، خواه منفعت ، خواه انتفاع و خواه حق ( مانند حق تحجير ) اين اصطلاح در مقابل حق غير مالى به كار مىرود . ترمينولوژى حقوق

موارد استعمال : در ثبوت حق مالى يك بار اقرار كفايت مىكند . شرح لمعه

حقّ ممكن الأداء -

حقّ ممكن الأداء -

حقى است كه در غياب شخص تأديهء آن براى غير آن ممكن است ؛ مانند دين كه در غياب مديون شخص ديگر مىتواند دين او را ادا كند .

موارد استعمال : اگر كفيل از تحويل مكفول امتناع نمايد تا احضار و يا پرداخت حق ممكن الأداء با حكم حاكم زندانى مىشود . شرح لمعه ، كتاب كفاله

حقن الدّماء -

حقن الدّماء -

حبس خونها در رگ و جلوگيرى از اين‌كه ريخته شود .

موارد استعمال : قسامه و ايمان و سوگندهاى آن براى حقن دماء شما مىباشد . طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين

حقنة -

حقنة -

در فقه ، دوايى است كه در ماتحت آدمى ( مقعد ) مىگذارند . مجمع البحرين ؛ طلبة الطلبه

موارد استعمال : حقنه بالمايع روزه را باطل مىكند . شرايع

حقوق المسلمين -

حقوق المسلمين -

حقوقى است كه يك طرف آن يك فرد و يا افرادى و طرف ديگر آن نيز جامعهء مسلمانان است .

موارد استعمال : حقوق مسلمين نبايد تعطيل شود و به صورت باطل درآيد .

وسائل الشيعه ، ج 7 ، ص 210

حقوق النّاس -

حقوق النّاس -

حقوقى است كه با گذشت و اسقاط صاحب حق ساقط مىشوند ، مانند قصاص كه با گذشت شاكى خصوصى ساقط مىشود . كشّاف

موارد استعمال : صدور حكم عليه غايب در حقوق الناس جايز است .

شرح لمعه ، كتاب قضاء

حقوة -

حقوة -

مكان بلند كه سيل به آن نرسد .

در فقه ، 1 ) تهيگاه ، جايى كه بند شلوار و كمر بسته مىشود . مجمع البحرين

2 ) به معناى ازار ( لنگ ) مىباشد . طلبة الطلبه

موارد استعمال : در موقع اجراى حد رجم زنان تا سينه به خاك دفن مىشوند و مردان هم تا جاى حقوه در گودال قرار مىگيرند آيا نسبت به مردان اين عمل واجب است يا نه مورد اختلاف است .

شرح لمعه ، كتاب حدود

حقّة -

حقّة -

شتر ماده‌اى كه سه سال تمام سن داشته و به سال چهارم وارد شده باشد ، در اين سن و سال شترها معمولا جفت‌گيرى و يا حامله مىشوند و از اين جهت حقّه ناميده شده‌اند .

موارد استعمال : اگر شتر به حدّ نصاب بيست و شش نفر برسد يك شتر حقّه به عنوان زكات بايد پرداخت شود .

شرح لمعه ، طلبة الطلبه

حقير -

حقير -

چيز بىقيمت .

در فقه ، كسى است كه در انظار عمومى كوچك و ذليل باشد .

موارد استعمال : يكى از آداب بيع فرق